Site icon La Dépêche de Kabylie

“Tewwet ṣṣaba di la médiocrité ! Ad yeṣṣer Rebbi tameddit, daya !”(3)

Di tagara- agi tezziɣ ɣer tasuqilt n yisura i yimecṭeh, terram-d ɣer taqbaylit « Mucucu, Črek.. » d waṭas n isura yufen lebɣi ɣer meden amek id tusa tikti ?

Ih an-εaddi «si tẓebbujt γar tulmut », a n beddel igger. Mačči d aγbel. Yaεni tagara-agi cwi, ufiγ-as d ixef-is segmi akka ibedleɣ cɣel s wayeḍ (seg ini ɣer tririt isura) sya ar lantrit. Ula d le doublage-agi ufiɣ-t yenfaε aṭas aṭas i yedles-nneγ. Rriγ-d deg-s cwiya lεiwaḍ, ula d wagi d lfen (d taẓuri) s wazal-is.

D acu ak-inniɣ? Ulac am tidet! Astidyu agi n »Double Voice » wi-d nekk xedmmeɣ akka tura, limmer a t-esteqsiḍ Samir Ait Belkacem axiṛ. D netta i d i taεna temsalt ugar. Wanag nekk tikwal d awaziw tikwal d amestajar, tikwal amzun d acrik. Yal tikelt amek xater di Lẓẓayer tamanaɣt I yettiliɣ , astidyu yezga-d di Micli…

Xas ulamma nniɣ-d akka, yella wayen iwumi zemreɣ ad-meslayeɣ fell-as imi ttekkiɣ (ger cwiṭ d waṭas) deg isura meṛṛa id nerra ɣer teqbaylit d lwaḥid. Bdu-tt-id si « Tamacahut n Naṛnya » alamma d « Črek » tekkeḍ-d akkin si « Dda Spillu », “Aεli d Waεli », »Iqjan imcac » d « Li Mučuču ». Isura-agi nessufeɣ-iten-id ɣur « Les Editions Galaxie Pro » s teriḥ n l’ONDA. Yerna seg wasmi inebda nettemcawaṛ di yal lḥağa nekk akked Samir d yemdukal. « Imensi iɣef ur ttemcawaṛen ara at wexxam ur d yettas ara bnin ».

Di tazwara necdeɣ iman-iw d amalel, selilindi, di tallit-nni ufiɣen deg ustidyu, iwumi semman Tamuɣli, imdukal Smail d gma-s Abdenour Said El Hadj bdan akked Mbarek Aftis d Samir Ait Belkacem, εawneɣ-ten cwiṭ di Pučči. Ɛagguɣ ttaraɣ-asen tajmilt ɣef cɣel iwumi kren, dayen igarzen nezzeh yekka-id seg wul (ṣaḥitu ay arrac nneɣ!). Sseg-s akka, « taɣṛast ma ara teččar tessufuɣ » am twacult ma ara timɣur, tarbaεt tamezwarut tefti tuɣal ɣef snat, yal ta d-isura taεna. Afeɣ-d iman-iw nekk d Samir, yerna-d Hacen Yousfi d Moh Akli Medani. Ufiɣ-d iman-iw di tarbaεt n “Double Voice” amzun luleɣ-d yides. Mi tenniḍ, s « le doublage » agi, tuɣal tikti-nni yellan ɣuṛi zikk d targit n temẓi tezmer ad-teffeɣ. Tefka imɣi am uεeqqa-nni uzemmur yerğan ur yuyis i ctawi d wegris armi id-yebbeḍ was-is. Di tazwara, timuɣliwin-nneγ (di tarbaεt-agi I deg yella Samir Nait Belkacem, Hacen Yousfi d Mohend Akli Medani) yella wanda mgaradent, maεni ttwalint ɣer yiwet n tama. Iswiyen imeqranen yiwen babat-sen:

– Taqbaylit ad taf amkan-is deg yisura mucaεen igan wid iɣ yeǧğan s leqṛun (acku anekcam wa yettabaε wa ɣer tmurt umaziγ seg asmi tebda ddunit).

– A negger afus ula d nekni, akken nezmer I wakken, arraw-nneγ (imeẓyanen) ad ḥamlen tameslayt n tyemma-t mi ara walin isura ifazen di ddunit s tutlay-nsen , yernu a teseqdacen yerna ur tsetḥin ara yis am nutni am arrac n lbaṛṛani, I waken ur tnegger ara ma di wa yettaǧğat-id i wa am wakken i-aɣ tt-id ǧğan i nekni imenza .

– Aqbayli d tarwa-s mara walin isura-agi jmi&epsilon,; s lfeṛḥ yerna nebla akukru, am win a yessemlilen tasa d wa iturew, deg teswiεt anda yefṛuṛex beṭṭu ger iεeggalen…

– Ilmeẓyen-nneγ ad gzun belli zemren i laεğeb mi ara sen-yehwu. Ad yefti usirem-nsen. Dayen i-izemren asen-yefk afud bac ad-ttemεanaden deg ayen yelhan aten-yesfaṛhen, I wakken ad cbun tizyiwin I wumi tefka twenza lulend di tmura-nni, anda akken xilla d ilemẓi aẓẓayri yettmenni ad yennejli, anef at yečč lebḥaṛ d asfel.

– Ad naεteq ayen iwumi nezmer seg meslayen-nni tcča tumeṭ, widak-nni i- aɣ d ǧğan lejud s lqella d lεalla skud mazal kra. Akud yettεeddi yesiffif tameslayt d cfawat icubaɣ ɣer waman n terga: simmal serrun, simmal itess-iten wakal.

Lweqt yettazzal yesseɣzaf tisurifin. Tutalyin irebḥen la ten- zarεen imawlan nsen-t am yirden, imeqqi-d deg-nneɣ mejjir. Imɣaṛen nneɣ ala win ak-yinin la-ḥemmun waman-iw. La tsεeddin yiwen yiwen wa deffir wa am yeqnac ɣar tessirt. Win yemmuten yegla s yiles-is.

Ayen id yekkes bab-is si tatut d aṭas. Am win ad yeksen iɣid i wuccen. Mulac aɣ εabbin mezelzeg ugar, ma nefka-tt i maylellif ad-naf iman-nneγ la baε la qqaε. Ula d cwiṭ n wawal zeddigen at nectiq. Yenna-d yiwen umusnaw:  » Si vous voulez limiter l’intelligence des gens, limitez leur langage ».

Mačči d lbaṭel aberkan dɣa? Amek, imezdaɣ n ddunit, ugar deg-sen, ttwalin isura n Marikan d Legniz, Fransa d tmura nniḍen s tutlayin-nsen (grace au doublage), nekni xaṭi, fiḥel. Nettwaḥaṛem ula di larbaḥ n « la mondialisation » ideg ttalasen medden irkeli am yiṭij i d-icaṛqen. Am ugellil-nni a yettwaḥaṛmen ula di tecriḥt n tmecṛeṭ.

Sya ar zdat bab-is ad iwali, axaṭeṛ am akken id yettawi wawal wayeḍ i yezmar yeswi ad yessiwel i gma-s. « Akken yella was at-yeks umeksa ».

Waqila iεum-as i usteqi-agi a Hamid. Neɣ mulac ad afeɣ iman-iw la kesseɣ deg ayla n lğiran.

Yessenṭeq-it-id Hamid Ait Slimane

yettkemmil

Quitter la version mobile