La Dépêche de Kabylie

«Kalila d Dimna» s teqbaylit

«Hekkun-d d akken di yiwen umkan yiwen zzman llan sin wuccanen isem-nsen Kalilla d Dimna…. »

  Akka i beddunt tneqqisin n Kalila d Dimna i d-yettawi umusnaw Baydaba i ugellid-is Debcellim . D tiqsidin i deg yesseqdac iγersiwen i d-yettawi d amedya deg wemkan n yemdanen. Yesseqdac deg umedya izem , uccen ,aγerda , amcic, itbir, azger art…Yal tineqqist tkeffu di tagara-s s yenzi, s lmeεna , s uwelleh…Isentalen γef i d-ttawint mxalafen : tasertit, tiddukla , tirrugza , tiherci , lexdeε….

S ttbut ar ass-a ur nezri ara izuran-nsent ansa i d-kkant. Maca qaren-d d akken usant-d si tmurt n Lhend. Ffγent-d di tazwara s tmeslayt “ Tasanskrit” tlata leqrun send talalit n Sidna Σisa , yura-tent umusnaw i wumi semman Baydaba ( Bidpaï am akken i s-semman Irumyen) ,d ameqqran n yiwet n ttayfa tameqqrant di Lhend i wumi semman Ibrahmaniyen.

 Σebdella Ibn El Muqeffeε ( 720-757) i tent-id-yerran γer tutlayt n Taεrabt s yisem n Kalila wa Dimna yenna:

“ Mbeεd mi yesteεmer tamurt n Lhend , Alexandre Le Grand yerra γef uqerruy-is yiwen seg yeqriben-is u netta ikemmel abrid-is akken ad yessiwseε lehkem-is.

Asmi yemmut Alexandre Le Grand, agdud Ahendi yekker-d mgal agellid i d-yesbedd Alexandre Le Grand , γedlen-t , rran deg umkan-is Debcellim , mmi-s n ugellid-nsen aqdim yestaxer Alexandre Le Grand. Maca targit teffeγ-asen mxalfa imi agellid ajdid yehkem s zzur d lğur , iqehher agdud-is ugar aneggaru i yestaxren.

  Mi iwala akken umusnaw Baydaba ameqqran n Yebrahmaniyen lihala n tmurt simmal tettluγ , agdud-is simmal yettwarez , igzem-itt di rray dakken d lwajeb fell-as ad d-iger γef watma-s leεnaya Yenna :

 “ Mayella yessaγ-itt lbatel am wedfel γef tmurt alarmi lεuqqal d imusnawen n tmurt-nni fkan afus , ssusmen…

 A yimusnawen , a lεuqqal

Mayella teqqlem di rrif

Teğğam ad yebbexnennes lhal

Ad d-nemger siwa aγilif

Ad truh ansa ur d-tettuγal

Dayen ad aγ-yeddem wasif.

Akka i iruh Baydaba γer ugellid Debcellim iwakken ad t-yezzem γef yir lehkem s wayes yehkem tamurt-nsen.

Agellid Debcellim ur s-εğiben ara yimeslayen n Baydaba ladγa mi i s-yenna ur d-tecbid ara deg imawlan-ik. Yerfa fell-as &nbsp,; yefka lamer ad t-rren γer lhebs.

Σeddan achal wussan , Baydaba ttun-t yakk medden….

Yiwen yid , ideg agellid iwunes tiziri( yeεni iruh fell-as yides) yettmuqul s igenni , agur , itran , yessebεed tamuγli alami i d-yufa iman-is yettnadi γef tagut ma tesεa izuran am akken qqaren. Dacu-t sser n waya? Yebγa ad yehsu tidet. Leğwab sεan-t kan imusnawen.

Akka i d-yemmekti Baydaba amusnaw-nni i iger γer lhebs yiwen zzman.

Yumer ugellid iεessasen-is akken ad s-d-awin Amusnaw , imahat netta yesεa tiririt γef usteqsi-ines.

Mi d-yewwed umusnaw , yessuter-as ugellid iwakken ad d-yales i yimeslayen-nni i s-d-yenna asmi yemlal yid-s tikelt tamenzut.

Baydaba yenna-as dakken ayen i k-d-nniγ mačči i lfayda-inu maca i lfayda-inek: “ Agellid ur ilaq ara ad t-seddreγlen rebεa leεyub: reffu , ccehha , lekteb akk d ddreε”.

Agellid yessuter-as ssmeh i Baydaba yerna idleb-as akken ad s-d-yaru adlis ara d-yettmeslayen γef amek i ilaq ad tili “ Ddawla n lheqq ”

Seg imir , lihala n tgelda simmal tettgerriz…

Quitter la version mobile