Site icon La Dépêche de Kabylie

Charlie Hebdo, tilelli n umeslay d umcenqer n tɣermiwin

Segmi teḍṛa twaɣit n tmenɣiwt n yineɣmasen n uɣmis n Charlie Hebdo s ufus n rrebrab aslamawi deg ass n 07 yennayer iɛeddan, yuɣal-d aṭas wawal ladɣa di ttawilat n yisallen ɣef temsalt n wunuɣen n Nnbi i yellan d sseba n txazabit-agi d tlelli n umeslay akked tɣamsa d umihi n Lislam aserti akked rrebrab.

Taxazabit-a i d-yesseɣlin lɣiḍ ɣef umaḍal imi tḥuza yiwen seg yiferdisen igejdanen n tatrara : tilelli n umeslay akked tɣamsa, tusa-d daɣen d tagnit akken ad tt-smersen yisertiyen seg yal tama. Amezwaru seg-sen d Benjamin Natanyahu aneɣlaf amezwaru n tmurt n Israil i yesḥeṛsen akken ad yili ger 50 n yiqeṛṛa n tmura izeddin di tikli mgal rrebrab iɣer d-yessawel uselway n tmurt  n Fransa François Hollande i d-yellan di temdint n Lpari deg ass wis ṛebɛa mbeɛd tawaɣit n Charlie Hebdo ideg mmuten 12 n yimdanen d twaɣit n tmenɣiwt n 04 n wuwdayen i yexdem urebrab Amedy Coulibaly deg yiwet n tḥanut anda ten-yeḥbes qbel ad ten-ineɣ. Natanyahu ifureṣ tagnit n tedyant-a akken ad d-yefk tiɣri i wuwdayen n Fransa akken ad unagen ɣer Israil, imi « din kan i zemren ad afen lehna », ɛlaḥsab-is netta. Anḥerrak-agi n Natanyahu aṭas i t-iwalan d asewjed i tefranin ideg yeḍmeɛ ad d-yufrar deg-sent i tikkelt-nniḍen. Am wakken daɣen i yas-d-usant tedyanin-a d tagnit n wureɣ akken ad yekkes uma kra seg llum d tecmat iss tumes ddula tasrayilit ladɣa mbeɛd taxazabit i texdem deg unebdu iɛeddan deg temnaḍt n Ɣezza ideg mmuten d luluf n yifalistiniyen tuget deg-sen d igerdan akked tlawin.  Seg tama-nniḍen imussuyen iɣelnaẓriyen-imeṭṭurfa n tmura n Luṛup ssmersen tidyanin-a akken ad d-sbegnen ṛṛasizm i sɛan mgal imselmen d ukrah-nsen i ddin n Lislam i ttwalin d aɣbalu n rrebrab. Ayagi d ayen i d-yeglan s tugdi ɣer yimezdaɣ imselmen n yakk  timura n Luṛup. Ur tewwiḍ ara ddurt ɣef tedyanin-a, armi i d-ḍṛant wazal n 116 n tlufa icudden ɣer teslamufubit ger udennes n leǧwameɛ d utɛeddi ɣef tḥuna n yimselmen  di Fransa kan weḥdes. Ula d imussuyen Islamawiyen, uɣen nṣib-nsen seg tedyanin-a. Aselway n tmurt n Ṭṭturk Recep Tayyip Erdogan d uneɣlaf-is amezwaru Dawood Oglu i yettmetilen daɣen akabar aslamawi yeṭṭfen leḥkem di tmurt-a, ɛeṛḍen daɣen ad smersen tidyanin-a i lmaṣlaḥa n ukabar-nsen . Erdogan, yemmeslay-d i ugdud anda d-yewwet deg uɣmis n Charlie Hebdo, yerna daɣen yenǧeɛ deg awal-is   Israil i icuba ɣer watmaten Kouachi. Aya ɣas snat-a n tmura ǧehdent lemxalṭat-nsent ladɣa deg uḥric n lɛeskeṛ d tdamsa. 

Unuɣ n Nnbi n Lislam i d-yeddan deg tmezwarut n uɣmis n Charlie Hebdo i d-yeffɣen mbeɛd  taxazabit, yegla-d s waṭas n unhewwel di tmura timselmin.     Di : Pakistan, Ṭṭurk, Maṣer, Muriṭaniya, Lezzayer, aṭas n tikliwin i d-yellan mbeɛd taẓallit n lǧamuɛa n wass n 16 yennayer iɛeddan. Imussuyen islamawiyen ( neɣ at Icumar) n tmura-ya i d-nebder ufan-tt d sseba akken ad d-uɣalen ɣer unnar asertan. I yessewhamen di tmurt n Lezzayer, imi aṭas n wudmawen n ddin akked ttawilat n yisallen ladɣa tilibizyuwat  tusligin (privés), ddan-t d tiderɣelt-agi, yella wanda ula i d-sbegnen dakken nutni ddan d rrebrab, akked watmaten Kouachi. S wakka, islamawiyen yessawalen i ccwal mgal amalu i ttwalin d aɛdaw-nsen akked yimeṭṭurfa n tmura n Luṛup yettḥeqqiren kra n win ur nella ara seg-sen, ldin tawwurt n ṭṭlam iseg bɣan ad sukken amaḍal ɣer unnar n umcenqer n tɣermiwin (choc des civilisations). Wigi bɣan ad ẓeṛṛben kra n ubrid i yettawin ɣer temlilit n talsa, imi di lḥaqiqa taɣerma n txelqit yiwet-is, ttekkin deg lebni-s akk yimdanen n yal lǧens ama d imselmen neɣ d imasiḥiyen neɣ d iberkanen,…atg. Llum ameqqran deg aya, yella ɣef wigi yettdafaɛen ɣef Lislam, deg umkan ad d-seknen udem-is n tidet yeččuṛen d ṛṛeḥma d umsameḥ nutni ttwalin deg-s ala tahamaǧit d tɣennant iss twasnen yakan waɛṛaben n tallit tajehlit (lǧahiliyya). Asmi yewweḍ Lislam ɣer taqacuct n tɣerma di tallit n leḥkem n Yiɛebbasiyen d tallit n Landalus ideg yedder umusnaw amaziɣ Iben Ṛucd, imiren iǧuz neɣ d leḥlal ɣef yinaẓuren ad xedmen unuɣen ama n Nnbi neɣ n Ṣṣaḥaba.  Ansay-agi mazal-it yella ar ass-a ɣer yiciɛiyen ama di Lɛiraq neɣ di Iran, anda ur ḥeṛṛmen ara aṣewweṛ neɣ asuneɣ ladɣa n yizumal n Lislam yettwaqedsen ɣur-sen am Sidna Ɛli d warraw-is Ḥsen d Lḥusin. Islamawiyen-agi zgan  ssexlaḍen ger udafeɛ ɣef tlelli n teflest(i izemren ad ten-yezdi d wuwdayen d yimasiḥiyen) akked d umennuɣ mgal tilelli n umeslay, tilelli n tɣamsa. Aya akk ɣas ula d nutni taswiɛin ttcektin, ssuturen ad sen-yettunefk wugar n tlelli, ɣas ma nnan-d kulci, abrid-nsen iban, ur sɛin acu n ujdid ara d-rnun…ugar.

    Mokrane Chikhi

Quitter la version mobile