Udem gar wudmawen – Tarrayt n uselmed n teqbaylit ɣer Said Boulifa

Ass-nni n ttlata 10 deg waggur n tuber 2017, yella-d usmekti n umussnaw ameqqran Si Amar ou Said Boulifa deg Uxxam n yidles Mulud At Mεemmer n temdint n Tizi Uzzu akked Temkerḍit tamaynut. D tajmilt yeddan ɣef teɣzi n wass-nni ttlata yezrin, i d-yellan aseggas-agi s usentel-agi: “Ccan n Bouilfa deg uselmed n tmaziɣt”. Ma d ahil n usmekti-agi yella-d deg sin n yimeḍqan n yidles deg lwilaya n Tizi Uzzu. Deg Temkerḍit tagejdant n tɣuri taɣerfant, ɣef teɣzi n was, tella-d temsikent d usenεet n yidlisen yura Boulifa, d wayen tura tɣamsa ama ɣef tudert-is, ɣef tira-s neɣ ɣef tmussni-is. Ma ɣef 10h00, deg tzeqqa n yisaragen, tella-d tɣuri n yisefra akked yiḍrisen yura Boulifa, sɣur Tiddukkla tadelsant n Adni, yewwin isem-is “Boulifa”. Am wakken daɣen, i d-tella temsirt n tmaziɣt s tarrayt n Boulifa i lfayda n yinelmaden n snat n tesnawiyin, sɣur snat n tselmaden n Tiddukkla n yiselmaden n tmaziɣt, yella-d ɣef lmendad-nsent umaṣwaḍ n tmaziɣt Mass Arkoub Abdellah. Ma ɣer taggara n wass, yella-d usenεet n yiwen n usaru i d-yewwin ɣef tudert n umaru-agi ameqqran, d wayen akk i yeǧǧa, sɣur tiliẓri ENTV. Ma deg uxxam n yidles, yella-d wahil akka: seg 09h00 n ssbaḥ, tella-d temsikent n wayen yexdem d wayen yettwaxdamen fell-as, sɣur snat n tiddukkliwin tidelsanin, “Iseɣ” n Souamaa akked tin yewwin isem n“Boulifa” n Irdjen. Am wakken diɣen i d-llan yizenza s ubuddu n yidlisen sɣur yimura. Deg tzeqqa tameẓyant n Umezgun n uxxam n yidles, yella-d yiwen n usarag d uskasi seg 14h00 alarmma d 16h00 n tmeddit. Yezzi wawal deg-s ɣef usentel-agi: “Ccan n Boulifa deg uselmed n tmaziɣt”. D asarag i d-ijemɛen tlata n yimnuda deg tarrayt n Boulifa, wigi d Said Chemakh, Hamid Bilek akked Seddik Iazougene, i d-yewwin awal s telqayt ɣef tarrayt yessexdem Mass Boulifa deg uselmed n eqbaylit i wid werǧin i tt-yeɣran. Am wakken daɣen i d-mmeslayen ɣef yidlisen-ines ladɣa tlata-nni yerzan almud d uselmed n tutlayt taqbaylit. Ɣer taggara, gren-d tiɣri i yilmeẓyen i wakken tamezwarut ad asen-alsen tira i yidlisen-agi s tira tumrist, tis snat d aɛiwed n usizreg-nsen sɣur wid teɛna temsalt. Tella-d diɣen, yiwet n tnigit sɣur Boulifa Chabane, d yiwen n uεeggal gar yiεegglan n twacult n Said Boulifa, u d aεeggal daɣen deg Tiddukkla tadelsant “Boulifa” n taddart n Adni, deg tama n Larbȃa Nath Irathen (LNI), i d-yennan belli gezmen-tt deg rray imi bɣan aɛiwed n usizreg n yidlisen-ines, am wakken daɣen ar tura mazal la ttnadin ɣef uẓekka-s anida yella . Ad d-nesmekti kan belli, Si Amar ou Said Boulifa, ilul deg useggas n 1861 deg taddart n Adni, deg tama n Larbȃa Nath Irathen (LNI). Yeɣra aṭas n Leqran d tefransist. Gar yimezwura i ixedmen deg unnar n tmaziɣt, yura aṭas n tewsatin n yidlisen. Gar wayen yura deg tsekla tamaziɣt ad d-nebder: Ammud n tmedyazt n teqbaylit, lezzayer 1904. Deg tesnalsit: Tarrayt n tutlayt n teqbaylit (Timsirin n useggas wis sin), Lezzayer 1913. Deg umezruy “Djurdjura à travers l’histoire depuis l’Antiquité jusqu’en 1830”, Lezzayer 1925. Yemmut ass n 08 deg yulyu 1931.

Adaoun Abdelghani.