Ilul Masi Arib deg useggas n 1999, di Tizi Uzzu. Iḥemmel ad yeḍfer seg zik ayen ara d-yuɣalen d abaɣur i netta d tutlayt-is, imi qqaren: taɣemmat yesserbaḥen, tban seg temẓi. Yemmeslay-d deg tdiwennit-agi ɣef tirmit-is deg tira, arraz wis sin i yewwi deg tmedyazt d wayen-nniḍen.
Aɣmis n Yimaziɣen: Ma nuɣal cwiṭ ɣer deffir, amek i d-tufiḍ iman-ik deg unnar n tira?
Massi Arib: Tira d ayen ḥemmleɣ aṭas. Seg wasmi sεiɣ 15 n yiseggasen, ḥemmleɣ tira, ḥemmleɣ ad ɣreɣ daɣen idlisen, abaεda s tutlayt taqbaylit, ama d ungalen, d ammuden n tullisin neɣ d tamedyazt. Ttafeɣ iman-iw mi ara qqareɣ. Dɣa nniɣ-as ahat ula d nekk zemreɣ ad aruɣ am wiyaḍ. Tikwal ad qqimeɣ kan akka armi ufiɣ-d imru gar yifassen-iw, sxerbubuceɣ ɣef tewriqt kra n yifyiren. Xas akken drus ttḥulfuɣ s tumert mi ara aruɣ. Ciṭ ciṭ kan, armi d-ufiɣ iman-iw, xeddmeɣ isefra. Ɣef wakken walaɣ, d taɣuri-agi n yidlisen akked tmedyazt i yi-yewwin ɣer unnar n tira.
Amek i asen-d-yusa i yimawlan-ik d wid akk i ak-iḥemmlen yisalli n ukcam-inek deg umaḍal n yimru?
Yal yiwen amek yettwali. Ma nmuqel ɣer kra n yimdanen, llan ttwalin tira ur sɛint ara azal meqqren, abaεda tid n tmedyazt. D asḥissef imi ur ttakken ara azal i leqdic n yimru. Maca, llan wiyaḍ ferrḥen aṭas s wayen xeddme,ɣ ama d iselmden-iw, d imawlan-iw neɣ d imeddukkal-inu i yi-d-ttakken afud yal ass.
Mmeslay-aɣ-d cwiṭ ɣef warraz wis sin i tewwiḍ deg tfaska n Udrar n Fad…
Arraz-agi, tidet kan d win ur rǧiɣ ad t-awiɣ. Ur umineɣ ara mi sliɣ i yisem-iw yewwi arraz wis sin, imi d tikkelt tamezwarut ara kkiɣ deg tfaska, s yisefra imenza. Ferḥeɣ aṭas yis-s, acku yefka-yi-d ugar n lebɣi d tebɣest i wakken ad nejreɣ abrid.
Aṭas n yimura d yimedyazen Iqbayliyen i ak-yettwalin tesɛiḍ imal n lɛali, ara d-yefken abaɣur i tutlayt taqbaylit. D acu-t wawal-ik ɣef waya?
D ayen yessefraḥen aṭas mi ara waliɣ imura iqbayliyen ttakken-iyi-d afud, qqaren-iyi-d imal-ik ad igerrez. D ayen ara yi-yeǧǧen ad kemmleɣ tira n yisefra neɣ n wayen-nniḍen. Tira n tutlayt-inu d tamsalt tamezwarut ara d yi-yeǧǧen ad aruɣ i wakken ad tidir.
Di taggara, d acu tessarameḍ ad txedmeḍ sya ɣer sdat?
Ssarameɣ ad d-ffɣeɣ d aselmad n tmaziɣt, ad sselmadeɣ tutlayt-inu. Ssarameɣ diɣ ad d-ffɣeɣ d amaru, ad ttaruɣ ungalen d tullisin.
Testeqsa-t Kaissa Khalifi.

