Ḥmed lemseyyeḥ d yiwen ger imedyazen ten-t-ifarrun acku ur yeqqim ara kan di tmedyazt. Iferru yakk timsal ama di taddart-is ama di tudrin nniḍen. Ilul deg seggas 1877 di tɣiwant n-at tudert deg at weḥmed di taddart n tizi-mellal. Ma nuɣal ɣer yisem-is n ṣṣaḥ d Gelen Ḥmed baba-s qqaren-as Muḥend Saɛid, ma d yemma-s d Lǧuher n at saɛid si taddart n wegni furu, tameṭṭut-is Tasaɛdit, ma d mi-Ɛacur. Isefra-s izzuzer-iten di tudrin di temdinin, win ɣef yessefra lemseyyeḥ yekfa fell-as iɣimi n tejmaɛt alama yewweḍ s akal. D argaz ur nettdari ara tili-s. D bab n wawal izra ansi id yeka d wanda yella. Yettmuqul s anda iteddu qqaren-as lbudali di kra n tamiwin n tmurt. Amedyaz mazal-it yedder deg wulawen-nneɣ s tsekla timawit d leqḍent tsutiwin si ta ɣer ta. Ḥmef icemmer i yiɣallen-is yarra lxir i yimawlan-is d wakal t id yessekren, inna deg usefru-s : Win yebɣan ad felli-isal Di fǧrt-Natiǧnale Nekk i d ḥmed lemseyyeh Taddart-iw seddaw leǧbal Isem-is Tizi-Mlal D at cebla ihedren sseḥ Ḥercawet fell-as teswiɛt d tmeddurt n keryet di ǧerǧer. Iǧǧa akal-is d tala n leqrar ɛzizen fell-as yeccercur akken teccercur tmedyazt-is deg wallaɣen nneɣ. Yeṭṭef abrid ɣer tubirett iwumi qqaren Ḥemza di tallit yezrin. Allah aqlaɣ netruzza Nennum d lɛezza Mkul leblad s lmeḥna-s Yiwen ubilaǧ di Ḥemza Isem-is lebwira Ɛecqen medden di ssekna-s Ur yerkid ara deg yiwen wemḍiq ixeddem taɛeṭṭart, Ulac amkan yeǧǧa ɣef uzagur n teɣyult-is : Sidi ɛisa, Ɛin wassara, lexmis n leɛdawra, Busɛada, Lqala, ssuq hras… Sidi ɛisa ben mḥamed Fell-ak id nɛemmed Ay izem iqublen sseḥra Ɣef teɣyult rani zayed Ad n-awi lefwayed Si lexmis n leɛdawra Inig yettuḥetem fellas am w-akken yettuḥetem ɣef w-aṭas n yemdanen di lawan-nni, acku ilaq ad yawi aɣrum-is anda yebɣu yili. Ad yezger i ugaraw akin ɣer tmurt n fransa. Rekbeɣ di lbabur ṣeṭṭaf Tasa-w tessglaf S imeṭṭi nujeɣ am weqrur Ttebcira ifhem-itt ccef Ikkunṭa bezaf Ikeṭṭer-as tikli i lbabur Ay ul-iw sber ur ḥemmeq Isɛeb lfiraq Gar leḥbab d watmaten Ddiɣ di lbabur yujjaq Mi ḍalleɣ si ṭṭaq A ssalhin idzayriyen Amedyaz d axeddam ɣer Citroën di teɣzi n 18 iseggasen, icrek taxxamt netta d umeddakel-is iwumi qqaren bucaciw neɣ kerfas mǧhamed n taddart n wegni furru. Yiwen wass akken d iḥka dda Mǧḥamed lemseyyeḥ inuɣ d yiwen iminig si taqqa n at yahia ( ɛin lhammam ) Imdukal n wergaz agi neḥḥlend fell-as ma d Ëmed yettwet ur yufi s wacu ara yewwet ala s usefru. Yiwen wuday si taqqa Iǧǧa dgi lḥarqa Ica di ḥmed ur yuklal Lemmer maççi d aɛekkaz d ihegga As-xellṣeɣ lqahwa Ad ttisew mebla afenǧal Ḥmed yuɣal-ed ɣer tmurt-is uqbel ṭrad wis sinn-umaḍal, iḥder i umennuɣ n 8 di maggu 1945, inna : A fransa buddeɣ am lalman Am iruḥ ɣef w-aman Ad am ihud lemrasi Irgazen isɛan lmizan Ɣellin am yizan Ɣas arṣaṣ d ad yettisti Deg seggas 1947 iḥder i temsalt n lkar n at umeqran deg iɛerra Ëmed umerri 45 yemdanen yellan daxel deg ɛeddam neɣ deg walim yenna : Yehlek wul dduklent-as D lmut tugi ad tas Yuɣ-d lɛar yug ad yezri 45 d atarras Idrimen Ibrenyas Iwwi-ten Ḥmed umerri Yiwen wass yussa-d ɣur-s yiwen umeddakel-is si taddart n tugenseft mi yella yuḍḍen aḍar-is inna-as wergaz agi iwumi qqaren Muḥend waɛli : << amek armi tessefraḍ ɣef yal tamsalt ala aḍar-ik ? Amedyaz yeṭṭerḍeq d asefru. Adeddi yetterdeq d arṣeḍ Tiyta uɣeɣ di lḥafer Bezzaf nenṭer Cehrayen ma drus aya Aqlaɣ di lmeḥna narmel A ssadatt newḥel D Ḥmed nni n zik aya Aṭṭan yerna-t lemseyyeḥ Azekka nni medden wehmen ikker ɣef iḍarren-is am wakken ur tyuɣ ur tibli A win yettfuǧǧuɣn ɣef wul D keçç i d axbir yessi Dɛiɣ-k s wudem n rsul Bab n lɛerc akked ukersi Zdukel-iyi d umerḥul Di lemqam n nbi sersi Lemseyyeḥ immut ass n 25 dujembir 1951 ɣef 74 iseggasen Inṭṭel di tala n wulmuten deg at weḥmed tizi-mlal
Ben tayeb Mohamed arab
