Accueil Tamazight Xdem akken i k-ihwa

Cwiṭ seg tedyanin n zik

Xdem akken i k-ihwa

1888

Yella yiwen n umɣar isɛa kan yiwen n uqcic, iṛebba-t-id alammi meqqer. Xas akken meqqer, yewweḍ d argaz s warraw-is ur izmir ara ad ixdem kra alamma inna-as i baba-s, amek ara ixdem. Ass-nni, argaz-nni iger-d yiwen n cɣel inna-as i baba-s : a ba ! Amek ara xedmeɣ ?
Baba-s d amɣar yerra-d nnehta inna-as :
– A mmi tura ula d ak-nniɣ, sled kan ad ak-in-ḥkuɣ taqsiṭ-a.
Zik, yella yiwen n ufellaḥ isɛa tayuga n yizgaren, ikerrez i yiman-is, irennu i medden. Yiwen wass, immut-as yiwen n uzgar, iɛewweq amek ara ixdem, ur iẓri ara amek ara ikemmel takerza. Netta, isɛa yiwen n uɛejmi deg uxxam, ittrebbi-t, ijemmeɛ-it ad t-izenz deg lɛid. Inna-as wellah ar da ad t-ɛerḍeɣ i tkerza. Isuffeɣ-it, iwwi-t d uzgar-nni d-yeqqimen ɣer tkerza. Mi i as-yuɣal uzaglu, inṭaq ɣer uzgar-nni inna-as :
-Amek ara xedmeɣ tura ?

Yerra-as uzgar :
-Amek i ak-inna ufellaḥ xdem. Ma inna-ak seddaw, ɛeddi sedddaw, ma inna-ak sufella ɛeddi sufella. Aɛejmi ixdem akken i as-yenna ufellaḥ. Kerzen akken d uzgar-nni alammi d tameddit, afellaḥ isewhem-it uɛejmi amek ikrez, ifraḥ yis-s d ayen kan.
Azekka-nni daɣen, mi asen-yuɣal uzaglu, ad bdun takerza, inṭaq uɛejmi-nni ɣer uzgar inna-as :
-I wass-agi amek ara xedmeɣ ?

Yenna-as uzgar :
-Ass-agi, ma inna-ak-id zwir gri, ma inna-ak-id ɛeddi sufella kečč ɛeddi swadda, ma inna-ak-id swadda kečč ruḥ sufella. Mi bdan takerza aɛejmi mi as-yenna ufellaḥ swadda netta ad yerr sufella, mi as yenna sufella, netta ad yerr swadda. Afellaḥ irfa, iɛewwaq amek ara ixdem, iwhem amek aɛejmi i ikerzen iḍelli-nni akken ilaq, ass-a, mi as-yenna xur akkin ad yerr anda akken ur ibɣi ara ufellaḥ. Xas tiytiwin yerwa-tent uɛejmi, ur yumin ara ad d-taweḍ tmeddit. Wis teltyam am wussan yezrin, akken i as-yuɣal uzaglu, aɛejmi inna i uzgar amek ar xedmeɣ ass-agi.

Inna-as uzgar :
-Ass-agi err iman-ik ur tezmireḍ ara, mi tkerzeḍ cwiṭ beṛṛex, err iman-ik tuḍneḍ. Akken am yiḍelli-nni, aɛejmi yerwa tiyita d reggmat sɣur ufellaḥ, ur yumin ara ad d-taweḍ tmeddit. Ass wis rebɛa yam mi as-yuɣal uzaglu i uɛejmi, inṭaq ɣer uzgar, inna-as :
-Ay azgar amek ara xedmeɣ ass-agi ?

Azgar izzi-d ɣer uɛejmi, yenna-as :
-Ass-a ay aɛejmi xdem akken i ak-ihwa ! Xdem ayen d-inna ṛṛay-ik.
Ihi akka a mmi, seg wasmi telliḍ meẓẓiyeḍ alammi tewteḍ d argaz s warraw-ik, mliɣ-ak ayen ilhan d wayen n diri. Tura imi tezriḍ kullec, xdem kan akken i ak-ihwa.

Ramdane Lasheb