Yessa ugris n uglugel iẓeblucen-is ɣef yiferrawen n useklu deg tuzzal liqa n tnaṣnalit. Tuɣal tesbek ! Aman ḥebsen di lǧedra, ugin ad awḍen s ifer . Aẓar yettnamaren fad n uɣurar i d-sersen leqrun( yeččuren d times akked uzal) ɣef yidles, yuɣal ur yezmir ad ileqqeḥ tudert deg yimɣan yerẓa unaɣur ɣef wakal yečča ucayuḍ . Am wakken i iceqqeq uɛerqub n wawal, i yeknef yiles iten-id- yeqqaren : a Muḥ n Muḥ wwet aqabac , si zik n zik tabaɛ ulac !
Aqbur yeddel udem-is deffir uɣabeṛ n yiseggasen i t -yeǧǧan d amaɛlal. Ur yelli di lweqt-is, ur yeḍfir tikli n wakud atrar. Yeskucber wawal deg yir ifezqi, ur yexmit ur yennerna. Ur yemmut ur yeddir ! Ttenḍen wawalen deg yimi, amzun faqen ur tegri tmenna iwumi. Laṣel yesmirjiḥen, gar yir lemwaji n wussan, yemlelli ur as –d- iban sani. Lebḥeṛ (illel) n tatut yeḥcer s yikuftawen yettreǧǧimen iẓra ideg yura yixef n ugdud akken ad t-ṣefḍen. Gar awi, terreḍ, tezga-d tidet tettemǧid: “ awḥid i d-teǧǧa yemma-s / cfuɛa din ur telli /lqaɛa teddun fell-as/ ma d nekk la teddun fell-i !”. Tidmi n wid igan tizumna d lxiḍ yettawin iman ɣer yiman-is , gan lmendad i wawal. Nebranent tewriqin ɣef aydeg tura tamusni. Di ccaw, tassawel tmusni i tmusni, tenna : « siwa s yidim aleqqaq i d-tettnerni tikti yesfalten ɣer tenfalit ». Akken aɣeddu n tsekla ad yesgem, amer ad iqazem timsal i d-srusun wussan zdat nmara n yigduden: Ilaq tiskar ara d- yerren rruḥ i useklu yellan d cfaya n kra i nnan yimezwura. Ilaq ɣef wawal n yimenza ad yettuleqqem wawal n tsuta yettwalin iṭij n wass-a s tiṭ ineflen s azekka. Ilaq tigelda n wallaɣ ad tefk tilelli i umesli ,akken ad yessiwel si yal talɣa , si yal tugna, si yal ifyar yeddan d lebɣi yesuṭuḍen asirem. Gar lḥir akked wayeḍ , yenṭeq yixef yenna: “Ayen bɣiɣ mačči d awal/ mi i t-nniɣ yeddem-it waḍu/ ayen bɣiɣ mačči d uffal/ ansi i as- d- yekka, ad as- yeknu !” Yetteḥlucug uḍar ur nessin i tikli ɣef ugris. Ddunit yaky teggursel ɣef yiman-is. Meɣrud iḥuza tirni. Lecfur nudmen , imi izemmem. At wawal am At Rebbi, ddurin talwiḥt . Ttraǧun nnuba ad teflali. Ttraǧun ad hubben leryaḥ. Ttraǧun kra di lqedra, kra di nmara. Ziɣ tedṛa yid-sen am win akken yettraǧun Rebbi. Tacbaylit ideg ḍemɛen cwiṭ, teṛṛeẓ. ! Amenṭas ɣef ayeg dlan, ziɣ yenṣel. Abuqal ddmen s leɛqel yenɣel. Ṭṭsen, ukin-d, ufan acmux n tira iceqqeq. Yefka-tt ṣselṭan n mejbada i Wejṭuṭi, asmi deg Si Qeddur u rbaɛtu nehren ileɣman ɣer wanda ur teḥfi tmenjart. Meɛna yella deg wawal « a baba wwten-aɣ, a mmi ɛeqlen-aɣ ». Deg wakken nugi ad nefhem d acu-t ssirk-nni, yuhan umdan , ha-t d akli ddaw leɛnaya n win i d -as yeqqaren: “nekk aglim-iw d acebḥan!” . Ah ya ddin n qessam! D acu-t yakk uhdum-agi? Win yenwan yemmut cciṭan, yekcem di temda lqayen. Ur yelli acu umu zemren iyennaten- agi, yak teẓrid ifassen-nsen d ilmawen! Awi-d leḥṣab i d-ak yehwan : ddunit ur tebni deg yiwwas! Win yewten di lɛib ad t- yenṭeḍ., xas kan susem awlidi… lemtul ssusin , lhan i wat zik-nni. Wamma tura… ur dessen ara warrac di taddart-nni- nneɣ, tura tbeddel, kra yellan din yestewḥac. Teḍra d lqum, am win akken yurgan yeqqen axelxal, mi d-yuki yufa-t d ckal. Gar dderz n tikli akked wayeḍ, zgan qqaren wid yakk yestufan : « lɛib seg yiẓuran i d-yectil. . » . Akkin waqila yelha umerreḥ ? Mazal lxir ɣer zdat! Imeyyez yiwen deg wayen yellan, yenna i wayeḍ: “ anwi tura i d nekni?” Yerra-s wayeḍ-nni: “ ahat d kunwi i d –agged-nni ur neswi” . Yenṭeq wis tlata yenna-asen: “ muqlet iman-nwen ɣer lemri!”. Muqlen ɣer lemri n lbext-nsen: ziɣ ur yeɛqil ḥedd iman-is. Uqbel ad mmeslayen, yenṭeq lmir yenna-asen: “ ccuttt, tura dayen… welleh ma rniɣ yid-wen bunt!”. Imir kan yeǧǧa-aɣ iruḥ!
Ait Slimane Hamid

