Bgayet : Apurṭabl, akken i yettsellik i yettḍuṛṛu

Mačči kan d ugur-nni n uṣeddeε s wuṭṭunen uffiren i yettḥazen ladγa tulawin iss d-igellu yir asexdem n upurṭabl, yella wayen yugaren aya, ta d taluft n utεeddi γef lḥeṛma n yimdanen s ufḍaḥ n lesrar-nsen. Snat n tedyanin di ṣṣenf-a n utεeddi i d-yeḍṛan deg lwilaya n Bgayet, taneggarut seg-sent fell-as kra kan n wussan. D yiwen i yufan apuṛṭabl n wayeḍ, εni wagi akka yesṛuḥen apuṛṭabl-is yeǧǧa zdaxel n la carte memoire-ines ttṣaweṛ n lvidyu i yexdem netta d tmeṭṭut-is i ten-id-yeskanayen d iεeryanen deg sin yid-sen. Γef akken i aγ-d-yeḥka tadyant-a umselγu-nneγ(notre informateur), netta seg temnaḍt anda i teḍṛa tedyant:” Win akken i yufan apuṛṭabl yessen bab-is, mi iḥettec deg-s, yufa ttṣaweṛ n lvidyu i iga akked tmeṭṭut-is i ten-id-yeskanayen d iεeryanen”. Ladγa aṭas n yimdanen i tessewhem tedyant-a mi slan s yes, wehmen acu i yeǧǧan argaz-a ameγbun ad iṣewweṛ neγ ad yefilmi iman-is s upuṛṭabl d aεeryan netta akked tmeṭṭut-is ! Kra seg wid yeẓṛan ttṣaweṛ-a n lvidyu (deg-sent ugar n εecṛa n tugzimin) nnan-d dakken “cubant s waṭas γer tid n yisura n lpurnugṛafi, d ledwaṛ-nni tturaren deg yisura-ya i d-xedmen netta d tmeṭṭut-is”.

Γef waken i d-ikemmel awal-is umselγu-nneγ:” Win akken yufan apuṛṭabl, yessawel-as i bab-is, yessuter deg-s ad as-d-yefk tlatin melyun neγ mulac ttṣaweṛ-is ad tent-yezzuzer γef yimdanen, meεna netta yugi ad as-yefk idrimen i uxṣim-is, ayen i yeǧǧan aneggaru-ya ad yezzuzer s ttawil n wayen umi qqaren bleu-tooth kra yellan d tavidyut yettwakelsen di la carte memoire “. Di kra kan n wussan, tividyutin-a leḥqent γer yimeyyaten n yimdanen ladγa ilmeẓyen…Ahat d lqalil n wid umi d-yusa di lbal lǧerḥ d lhem ideg d-gran yimawlan n ttṣaweṛ-a nutni akked wid i ten-iqeṛben, ma d amcum-a i tent-yezzuzren d amezwaru(acku mbeεd zzuzren-tent wiyiḍ), ttnadin fell-as yiγallen n laman werεad ur t-id-ṭṭifen.

Akken azal n sin n waguren γer deffir, teḍṛa-d yakan di temnaḍt n Bgayet yiwet n tedyant icuban γer ta iγef d-nemmeslay. Taluft-a teḍṛa-d deg yiwet ger tmezduγin tisdawanin n tesdawit n Bgayet, ta d yiwet n tnelmadt i tfilmi temdakelt-is mi tella di texxamt tekkes εeryan tetteccef(tessirid). Ta yefilmin, tezzuzer daγen tavidyut n temdakelt-is, armi i d-tuγ akk inelmaden n tmezduγin yemxalafen n tesdawit n Bgayet. Seg akken tamsalt-a d aṭabut, yuεeṛ ad d-yawi yiwen fell-as ttbut iṣeḥḥan; kra seg yinelmaden i d-nemlal nnan-aγ-d dakken “mačči d taqcict-nni yefilmin i yezzuzren tavidyut n temdakelt-is, meεna wis anwa i as-tt-id-yekksen deg upuṛṭabl-is s tγeffalt mebla ma teεlem”. Llan kra daγen nnan-aγ-d belli” taqcict-a yettwaγuṛṛen s laman, teεṛeḍ akken ad t-neγ iman-is seg akken yuεeṛ fell-as ad teqbel ayen yeḍṛan yid-s ladγa imi slan yimawlan-is d wid akk i tt-yessnen”. Am akken i d-nenna uqbel, ayen yeḍṛan yeḍṛa, ma d tadyant attan di sseriya, yiwen ur yeẓṛi amek i teffe&gamma,; sseba n wayen akk yeḍṛan d lqella n umeyyez d uḥezzeb akked uqadeṛ n tudert tabaḍnit(vie intime) n yimdanen d yir asexdem n wallalen n tiknulujiya tatrart. Γef temsalt-a yemmeslay-aγ-d yiwen n uselmad asdawan(ur yebγi ara ad nebder isem-is):“Ilaq imdanen, ladγa tawacult tasdawant, ad lemden tamsirt seg ayen akka yeḍṛan. D lawan ad nεiwed tamuγli deg ayen yeεnan asexdem n ttawilat n tiknulujiya n yisallen, allalen-a akken i zemren ad nefεen amdan, i zemren daγen ad t-ḍuṛṛen ladγa nekni s tmettiyin-a tansayin am tmetti-nneγ taqbaylit neγ tazzayrit s umata ideg mazal aslugen n wazalen(système de valeurs) yeqqim kan akken am zik, ulac acu ibeddlen deg-s. Zik ahat timsal leḥḥunt akken ilaq, meεna tura qessḥet fell-aγ teswiεt, ilaq-aγ ad nεiwed tamuγli i wazalen-nneγ d wansayen-nneγ εlaḥsab n tudert n wass-a; ilaq ad nsiγ deg yidles-nneγ azalen n usameḥ d tlelli n yiman akken amdan ur yettḥussu ara s ddnub neγ s tugdi ladγa mi ara yettwaxdeε am akken teḍṛa d teqcict-a umi tessufeγ temdakelt-is lbaḍna-s”.

Mokrane Chikhi