Tala Athmane – 05 deg yulyu 1962

Am temnaḍin akk n tmurt n Lezzayer, imezdaγ n taddart n Tala Athmane ffγen-d ad ddifilin asmi tewwi Lezzayer timunent. Aya, yeḍra-d ass n 5 deg yulyu 1962 anda i d-fγen akken ma llan γer ubraḥ n taddart : argaz tameṭṭut, ilemẓi ameqran.

Γef wakken i aγ-d-yenna umjahed Mass BENZIANE Ali d akken taddart n Tala Athmane teṛwa-tent di lgerra-nni. ‘’Ula d akal-is ijuhed. Tezga taddart tettucuwwel. Yella-d aṭas n leḥris fell-as sγur lεesker, zgan da γur-neγ imi aṭas n yimjuhad i yefγen. Zyada γef wanect-a, sya akk i tettεeddi ‘’le ravitaillement’’ γer yimjuhad, ḥseb si sya alamma d Qsentina. Tella taddart-agi-nne&gamma,; tella Lğemεa’’ I d aγ-d-yenna. Mi t-nesteqsa γef wamek i d-yettili cγel-a ? Ikemmel yenna : ’’yella ufus γer Irumyen, kra deg-sen ḥemmlen tijeεεal. Ihi, ttruḥun-d yikumya ččuren d irden, ama deg uzal, ama deg yiḍ. Mi asen-nnan γer Tala Athmane i nteddu, ad ten-ğğen ad d-εeddin. Deg yisem, irden-agi ttruḥun-d i yimezda&gamma,; meεna mi d-wwḍen γer taddart, ad d-afen azal n 200 n zwayel (iγyal), dγa ad ten-εebbin, ad ten-awin γer temnaḍin-nniḍen. Aya, yettili-d s tufra. ’’ 

 Ma γef tedyanin yeḍran deg taddart, yesmekta-aγ-d umjahed-nniḍen Mass OUKACHA Mhend yiwet deg-sent, asmi akken i nγan yiwen gar kapitanat i nγan di taddart, yenna-d : ’’slan lεesker d akken llan yimjuhad deg yiwen uxxam dagi γur-neγ : ttwasenzen-d. Ihi, lεesker yessirkili-d akk taddart γef rrebεa n ṣbeḥ akken yiwen ur iteffeγ. Mi d-teḍher tafat, leḥqen-d wiyaḍ s yikumya, ččuren d leslaḥ. Ferqen d tirebbuya&epsilon,; u bdan ttnadin axxam, axxam. Cwiṭ kan akka, γlin-d deg uxxam-nni anida llan rebεa yimjuhad. Yiwet n tzeqqa, teldi, llan deg-s iεeggalen, ma d tayeḍ temdel, llan deg-s yimjuhad-nni. Yenṭeq yiwen uεeskri u yesteqsa i wacuγer temdel tewwura n tzeqqa. Yerra-as-d yiwen umezγan d akken bab-is iruḥ γer ssuq yewwi lmal. Mi kren ad ruḥen, yiwen uεeskri yeggra, yewwet tawwurt-nni s rkel, dγa telli. Imjuhad wwten-t-id s ṛsas. Syin iwqeε-itt ṛṣas, sya u sya. Armi i d-ffγen tlata yimjuhad, refden-d ifessen-nsen. Nnan-asen ad d-aẓen γer sdat. Akken i d-qerben, γlin deg-sen s ṛṣas armi i ten-nγan. Ma d yiwen yeqqim daxel n tzeqqa, ur d-yeffiγ ara. Yenṭeq-d yiwen lkapitan (tireur d’élites), yenna-as wagi d cγel-iw. Ihi, yeεreḍ ad yekcem γer daxel n tzeqqa, winna yewwet-t-id, yewwi-as-d tarṣast deg umgarḍ-is, yuẓẓaf ‘’mamaaaaan’’. Syin sawlen i likuptir, tewwi-t, meεna yemmut. Bnan-as asebdad (stèle) di taddart. Amjahed-nni, yejreḥ kan, wwin-t γer lḥebs. Mi tefra lgerra, yeffeγ-d.

 Mass OUKACHA Mhend yuγal iruḥ γer Fransa, yekcem deg ugraw i wumi qqaren (Le groupe de choc). Ma γef lxedma-s din, yenna-d :’’ Mi teḥkem Lğebha γef yiwen s lmut, Le Groupe de Choc ad t-yesεeddi. ’’ Yesmekta-aγ-d ula d tid-nni n Yimsaliyen.

Hocine. M