I wakken ad tuɣal tejmilt i tmettut tamsedrart taqbaylit akken i tt-tuklal deg wayen i tqeddec di tudert-is n yal ass, Tiddukkla Asirem n Guraya n Bgayet akked Tdukli n Yilmeẓyen n taddart n Yiceqfiwen tama n Leqser s lemɛawna n n tenmehla n Tẓegwa n Bgayet, rrant-asent tajmlit, ddurt yezrin deg wass-nni n 15 di tuber 2016, imi d yiwen n wass i tɛaggen UNESCO ad yili d ass agraɣlan n tmettut tamsedraret s Heggan-d yiwen n wahil d amerkanti deg-s timsikent ɣef yimahilen n tmettut am uzeṭṭa, iselsa, tugniwin n lecɣalat i t-xeddem berra n uxxam di temnaḍt n Leqser. Rnu, ɣef wanect-a, tirza s yiwet n tquffet n yilmeẓyen d telmezyin i gan ɣer lḥebs n Burbaɛwtac di lɛerc n Yifnayen i yesɛan amkan muqqren deg umezruy n tmurt-nneɣ, ttwaxemden ula d isura fell-as . Ameɣnas amyaru Karim Ccix akked Bailli Farid lmir n Yifnayen, uzllen aṭas i wakken lḥebs –agi ad yuɣal d asalay n umezruy; imi aṭas terwiḥin n yirgazen d tulawin i iruḥen deg-s s ufus n uccengu “le sergent Morvisa,” win iwumi ssawalen «Bu čamar» lawan-nni n tegrawla n timunent n lezzayer “1954-1962 “. Seld awal i d-yekfa s telqyt Mass Karim Ccix ɣef wayen yeḍran di lhebs n Burbaɛtac di ṭrad n 54-62, imi netta yakan yexdem yiwen unadi ɣef lḥebs-agi , win ara ad naf deg udlis-ines iwumi isemma:” La torture à Bourbaatache “, tkemmel tgeffet abrid-is, zzin-d i yiberdan n taddart n yicekkaben i wakken ad walin lebni n yixxamen n taddart i rran yimezdaɣ akken i ten-id-ǧǧan lejdud. Syin, mmeslayen d tulawin i ten-izedɣen, am wakken gan-d tugniwin akked d yimɣaren d temɣarin n taddart d yidurar Ii as-yezzin, ladɣa, Asif n Felden. Deg taggara, fkan kra n warrazen i lxalat mazal ɣer ass-a ṭfent deg yiẓeḍwan n tbernyas d tduli n zik… Tekfa tirza s tgella n seksu i d-nawlent tlawin n taddart s yisufar i d –ksent di tebḥirin-nsent. Ihi, akka: ‘’Win iqesden agama iwala , win izuren yeqḍa’’.
Brahim Benhamouche

