Udem gar wudmawen – Tajmilt i umeɣnas Mohammed haroun

Ass-nni n sebt, 23 deg cutember 2017, i as-tuɣal tejmilt tameqqrant i Mohammed Haroun, ameɣnas ameqqran n tmaziɣt akked tugdut. Tella-d tejmilt-a deg unnar n ddabex uḍar Ath Ouamar Ath Mlikeche deg tama n Ukbu sɣur kra n tdukliwin tidelsanin. Yebda usiher ɣef 8:00 seg temsikent i d-yemmalen amecwar i d-yewwi Mass Haroun, ama d tudert n berra neɣ n daxel n lḥebs imi i d-isɛedda 11 n yiseggasen d uzgen (1976-1987), mi as-ḥekkmen lḥebs i lebda deg temsalt iwumi qqaren lawan-nni ‘’Wid yessersen lbumbat’’. Seg tama n wayen i d-yettwaheggan i tejmilt, tella-d tmezgunt i d-tefka tarbaɛt n Lewhama, syin llant kra n yisaragen sɣur Rachid Oulbsir d wiyaḍ. Tekfa temlilit s ccna akked Dahmani Belaid, Abbas Nat Rzine akked Boudjema Agraw. Yella, diɣ, inebgi n lḥerma, ucennay Atmani. I usmekti. Ilul Mohammed Haroun ass 13 deg yebrir 1949 deg Tifrit deg lwilaya n Bgayet. D mmi-s n umeɣras i tenɣa Fransa deg ṭṭran-nni deg useggas n 1958. Yebda amennuɣ imi yedder tamḥeqqranit xas akken tewwi Lezzayer timunent, ɣef wakken i d-yeqqar. Gar wayen i t-iqerḥen nezzeh, d tamḥeqqranit-nni i sɛeddan yiselmaden-is imaṣriyen deg tesnawit n Dellys, asmi i ḍelben deg yimḍebbren n uɣerbaz-nni i wakken ad t-stixren imi yettwellih kra n yinelmaden ɣer useḥbiber ɣef yidles amaziɣ. Seg tesnawit n Dellys ɣer tesdawit n Lezzayer tamaneɣt asmi i d-yewwi akayad n BAC. Ilemmed dinna, meɛna yettkemmil leqdic-is d umennuɣ ɣef tmaziɣt anda yessaweḍ netta akked yimeddukkal-is ad d-slalen yiwet n tesɣunt iwumi semman ‘’Iṭij’’. Syin, kecmen deg unnar n tsertit u xelqen-d yiwet n tuddsa tamḍerfit OFB (Organisation des forces berbères) akked tesɣunt-nniḍen ‘’Atmaten’’ ayen i ten-yeǧǧan ad ndin lbumbat i kra n yimukwan, gar-asen axxam n uɣmis El Moudjahed. Yettwaṭṭef ass n 5 deg yennayer 1976, yettḥekmen fell-as s lḥebs n lebda. Acu kan, yeffeɣ-d ass n 5 deg yulyu 1987 mi asen-yessenqes uselway n lawan-nni Chadli. Acu kan, diɣ, mi d-yewweḍ s axxam, yufa-t-id d ilem imi yuɣ lḥal temmut yemma-s deg ubrid mi truḥ ad t-id-tzer deg lḥebs n Lambèse. Axxam anda yeḍra Ugraw n Summam, d axxam n ɛemmeti-s Haroun Werdiya. Gar sin wawalen i yettaru Mohammed Haroun deg taggara n yal tira-s d wigi : Rǧu, tessirmeḍ.

Farida Elharani