49 n ssna di lεemṛ-is, lukan di terbiḥeḍ ay ul…

Ata-n yewweḍ-d umulli wis 49 n tmunent n Lezzayer, listiqlal i aγ-d-yesqamen γlay imi nxelleṣ-it s wazal n umelyun d uzgen n ccuhada, aya mebγir ayen idermen d wayen akk yettwaγen d tid/wid ideg d-yeqqim lweswas n ddel d tukksiwin n sser i xedmen fell-asen(t) lεeskeṛ n Fransa tamhersant. Weqbel listiqlal, agdud azzayri, yedder seddaw n uzaglu n leḥkem afransis i ixedmen fell-as akk leṣnaf n temḥeqṛanit di teswiεt ideg lkulun imezdaγ i d-yusan seg Luṛup, sserwaten akken i sen-yehwa deg tmurt ideg ur ttayalen, Fransa tefka-yasen cci d leqwaεi i d-tettekkes s yiγil i yimezdaγ n tmurt ineṣliyen. S yirgazen d tlawin yecban : Ccix Aḥeddad, Lalla Faḍma n Sumer, Ʃmeṛ Ʃimac, Ʃmiṛuc, Ḥasiba ben Buεli, Ʃebban d Ben Mhidi d waṭas n yizumal i yessaweḍ ugdud azzayri ad yessukes tilelli-ines, yerẓa azaglu i iεebba i wazal n 130 n yiseggasen. S wakka, ass n 05 yulyu, ad yeqqim d amezruy, d ass ideg yefsi uzzayri leqyud i t-iεekklen, d ass i t-id-yesmektayen γef tdukli d ternawt i t-yerran yerfed aqeṛṛu-s s ttnefcic ger leǧnas.

Limer d lebγi-k ay ul, seg ass n 05 yulyu 1962 dasawen, tamurt-nneγ i nḥemmel ad teǧǧuǧug ad trennu, ad tleḥḥu seg leqwam γer leqwam ; maca yella wanda i ttwaγen lecγal, imi llan wid i yas-yugin rbeḥ γas ma nutni tesrebḥ-iten ugar n wiyiḍ ! Seg listiqlal γer da, ugin ad kfun yiγeblan γef tmurt-nne&gamma,; win ara yefrun ad ilal wayeḍ, γas ma abrid n tidet iban : d lebni n tegduda tamagdayt talayikit ideg yal azzayri, yal tazzayrit ad ttwaqdṛen yizerfan-is, akka i mennan ad tili wid i tt-id-iḥeṛṛen, wid i yemmuten γef lǧal-is. Ihi tajmilt i ilaqen ad sen-nerr i ccuhada-nneγ d akemmel n umennuγ ilmend n usufeγ n targit-nsen, d amennuγ ilmend n lebni n ddula iṣeḥḥan, ara yesεun tisudwin(institutions) tigdudanin iγef ara tettwawexxeṛ tesreḍt(ddin). Ma nebγa ad nebnu ddula tatrart, ilaq ur tettaṭaf ara talemmast, ad yili deg-s leḥkem d afidirali ideg yal tamnaḍt ad teḥkem iman-is, ad tellethi d yiγeblan-is am akken i xedmen yimjuhad-nneγ i yebḍan Lezzayer γef setta n temnaḍin tiεsekṛiyin. Imazrayen akk cehden-d belli d beṭṭu-ya n temnaḍin i yeǧǧan Lεeskeṛ n Uslelli Aγelnaw(ALN) ad γelben wid n Fransa γas ma ineggura-ya ugaren-ten ama deg umḍan neγ di leslaḥ akked termit. Ayγer ala ihi ur nxeddem ara leḥkem afidirali i mebla ccek d netta i iwulmen tamurt-nneγ akken ad tetqeddem !

Mokrane Chikhi