Sneɣ-t uqbel ad yuɣal d Netta. Sneɣ-t asmi yettxemim ad yuɣal d Netta. Mlaleɣ-t asmi yuɣal d Netta . Yemmuqel-d deg-i yezmumeg u yenna : « A ziɣ d kečč aya ?»
Sekdeɣ-t, surfeɣ i teḍsa n wuglan, ǧǧiɣ-tt ad tɛeddi nnig uqerru, nniɣ-as : « Ih d nekk aya, amek i ak d-iban ? ».
Yessakked akkin akka, isers aɣmis yellan gar yifassen-is ɣer ṭabla, yenna : « Nekk d amejjay. Meɛna, xas ulamma almud-inu yeɣza di tusna, lxaṭer –iw yeɛceq tizemnit, allaɣ-iw tmelk-it tsertit. Mazal ur ṣsaweḍeɣ ara 20 n yiseggasen di lɛemer-iw asmi kfiɣ s tɣuri Fiodor Dostoveiski, Kafka, Hemingway, Balzac, Tolstoï d waṭas nniḍen n yimyura n ddunit ». Unfeɣ i ubeḥri n tnefxa ad iɛeddi nnig uqerru, nniɣ-as : « Nekk d ccix di lakul. Sselmadeɣ arrac d teḥdayin. Ula d nekk ma ihwa-ak yella wacu ɣriɣ di temẓi-w. Meɛna idlisen ɣriɣ nekk ur wɛiren ara akka am wigad-agi i d-tuddreḍ. Nekkn taɣuri-w teḥbes ɣer Blek, Zembla, Akim, Rahan, Asteri. Cfiɣ diɣen, ɣriɣ asmi sɛiɣ 13 n yiseggasen di lɛemr-iw yiwen n ungal qqaren-as ma cfiɣ mliḥ « imeɣban » yura-t waqila Victor Hugo, winna yesseḥzen-iyi aṭas. Am wakken i ɣriɣ diɣ tamacahut n « ugellid amecṭuh » yura-tt yiwen akken qqaren-as Antoine Saint Exupéry. Tamacahut-agi n ugellid tesru-iyi. Dɣa, deg imir, uɣlaleɣ ttkukruɣ ungalen yecban wigi. Ahat daymi asmi i ṣsawḍeɣ ɣer ɛecrin n yiseggasen di lɛemr-iw, taɣuri-inu teḥbes kan ɣer James Hadley Chase, Agatha Christie. Acu tebɣiḍ, yal wa acu i iḥemmel, neɣ ala ? Iseɣ igirru, ijbed abrid d wis sin, issufeɣ-d abbu si tenzarin-is, yecmumeḥ, imir yenna-iyi-d : « twalaḍ a ccix, nekk leqraya-inu teṣɛeb, teṣɛab u tewɛer mačči d kra. Ilaq ad teẓred ! Deg wakken ɛetbeɣ ad nnaleɣ lmeqsuḍ-iw, ur ṣsawdeɣ ara ad ɣreɣ iktaben-agi i d- tuddreḍ akka. Acu tebɣiḍ, mačči kan yya-d ad tuɣaleḍ d ṭṭbib. Akken ad yuɣal umdan d amejjay, ilaq ad issuref i kra n wayen i iḥemmel. Akka i tedṛa yid-i ! Asmi kecmeɣ ɣer tesdawit, almad akked teḥdayin ur iyi- ǧǧint ara nnuba akken ad lhuɣ akked tsekla, ulamma ttcihwiɣ-tt aṭas. Yak si zik i tt-id- nnan : a bu snat bru i yiwet ! »Ǧǧiɣ abbu n ustehzi ad iɛeddi nnig uqerru , nniɣ-as : « ula d nekk ḥemleɣ. Asmi bdiɣ axeddim, yella di lɛemr-iw 21 n yiseggasen. Aselmad,am wakken i teẓriḍ, yettaǧǧa lwaqt i leɛceq. Wali tura ! Ad bduɣ ɣef tmenya n ṣbeḥ , ɣef ṭnac ad fɣeɣ ɣer yir taxibut-nni di tɣiwant akken ad ččeɣ alqim, sin akkin ad dehmeɣ yir lqahwa-nni ad jeɣmeɣ igirru, ad zziɣ ɣer lxedma ɣef lweḥda d uzgen, ɣef rrebɛa ad aliɣ asawen-nni unḥis akken ad kecmeɣ s axxam. Mi wwḍeɣ, kulci yeddez yebrez ! Ad afeɣ tameṭut thegga-d lmayda deg ufrag, ddaw tzemmurt, ad nsew lwaḥid lqehwa n tɣilust, imir mi nekfa ad neǧǧ kulci din, ad nṣub afus deg ufus ɣer lexla, da ad nessusi ticert, dihin lebṣel neɣ ad d-nekkes tajilbant neɣ ibawen. Mi i iruḥ ad yeɣli yiṭij, ad nekcem s axxam, ad nečč imensi uqbel ad d-yeɣli ṭṭlam. Mi nerwa, ad nsiɣ taftilt, ad nekcem s usu. Ad tessummet tayett-iw. Nekk adlis gar yifassen-iw ad as-id- qqareɣ akken akken alamma yewwi naddam, nekcem di tanafa ». Imuqel deg-i umejjay, yekker ɣef yiwen ubrid, yelli-d imzeblec( réfrigérateur) yekkes-d tabeyyirt, yeldi-tt, yeswa tijeqqimt, yenna : « nekk a ccix ḥebseɣ ixedim, tura aqli d amazan( député). Meɛna, aḥeq jmaɛliman, ar axeddim-agi amaynut ar yečča yakk lweqt-iw. Deg wakken rfed afus, sers afus akken ad nreṣṣi leqwanen i s ara telḥu tmurt, zgiɣ fecleɣ . Ah ya baba akken i d leɛtab. ur tezriḍ ara keččini ! Ilaq a tjerbeḍ akken ad tamneḍ ! Aḥeq ayen yakk i aɣ- id- yessemlalen ass-a, ur ufiɣ ula d dqiqa i yiman-iw akken ad ɣreɣ kra n tektabin ! » Unfeɣ i usigna n uskeɛrar ad iɛeddi nnig uqerru , nniɣ-as : « ula d nekk ḥebseɣ axeddim ! Tura wwiɣ « la retraite ». Xas ini aqli gerzeɣ mačči d kra. Stufaɣ i kulci . Stufaɣ i leqraya d wayen nniḍen. Aḥeq Jmaɛlimen ar tineggura -agi ar ɣriɣ ula d tiktabin-nni tiweɛṛanin i teɣriḍ kečč di temẓi-k . Yerna, limer ad tamneḍ, dliɣ ula ɣef usenduq-inu aqdim ! Ah ya ssiɛqa, ufiɣ mazal llant tektabin-nni inu n temẓi…. ufiɣ aṭas n Blek, Mickey, Rodio, Zembla… ma tebɣiɣ ad ak-ten- -id- awiɣ ad tent- teɣreḍ. Sehlent maḍi maḍi i tɣuri, yerna ur ttaṭṭafent ara lweqt. Laqent nezzeh i yiwen am kečč yessefcel urfad d usider n ufus… tɣaḍeḍ-iyi a yageswaḥ ! Aha tura, acu tenniḍ ? ». Yembeddel wudem-is , imeyyeẓ, iḥekker, yewwi yerra, yesseḥseb yektal…. Yuɣal ur d- yenni acemma. Yeffeɣ iruḥ. Wissen kan ahat ma ifaq belli armi d imir i yuɣal s tidet d Netta !
Ait Slimane Hamid