Ass ljemεa yezrin , aɣerbaz alemmas Malek Qadum n uqbu ’’ex internat’’ ihegga-d yiwet n tufɣa tusnant di tutlayt tmazight, i lfayda n yinelmaden n uswir wis 04 . Tirza tella ar tuddar : Lmecta At sellam d Yiεemmuren, i d-yezgan di tɣiwant n yiɣrem,tama n uqbu ,
Amkan amenzu uɣur d asebdad n Yiεemmuren. sfeqden ɣef umezruy,sersen tamuqint n yijeǧǧigen, s treḥmen ɣef yimeɣrasen,syin akkin d le colonel Abdellah dellys » i yewwin awal s telqay ɣef tegrawla i d- yellan dinna ussan n 28 d 29 di ɣuct 1957, imi dinna i tečča Fransa tiyita meqqren,am wakken i d-yemmeslay daɣen ɣef 02 n sbiṭarat n taddart n Lmecta anda ukkud ttdawin yimjuhad imejraḥ di . ‘’ d tuksa i d-nekkes timunent , mačči d De Gaull i aɣ-tt-id yefkan,, »i d-yenna deg wawal-is si Abdellah. Syin akkin inelmaden rekben di lkiran uɣen abrid ar taddart n at sellam. Dinna, mlalen di tejma3t akked yimɣaren n taddart, mmeslayen-as-d laεwayed d tudsa n tejmaεt n leqbayel, d wazal- is di tudsa n tmetti taqbaylit. Am wakken i tettunefk tegnit i teqcicin ad qqiment di tejmaɛt, aya ur yelli ara yakan di tmetti, maca timlilit-agi tefka-asent tagnit. seld timsirin ɣef leqder d lɛez d lḥerma i d-fkan yimɣaren n lbaraka i yinelmaden,d abrid ɣer taddart n Lmecta , dinna i sersen yinelmaden yiwet n tmuqint n yijeǧǧin di tmeqbert anda rran rreḥma i 74 n yimeɣrasen i d –tefka taddart-a di ṭrad n 1954/1962,le colonel si Abdellah n cerfa yefka-d chada-s ɣef leqdic n taddart-agi di lawan n tegrawla mgal acengu. Mi qerben ar tlemmast n taddart , ufan ttrajunt- ten snat n temɣarin , Nna Messaεd akked ultma-s Saɛdiya anda i d-fkant tlalta n temsirin i yinelmaden , tamenzut , ɣef wamek xedmen lermud tɣanimt di taddart n lmecta,uqbel 1952 aya dayen walan yinelmaden deg uḍris Imsegzi n Mulud ferεun « amsal n uqermud »i d-mlalen yakan deg udlis n tɣuri uswir wis krad. Tamsirt tis snat d asenεet n lebni n yikufan s-ɣur Nna Messaɛd, tis krad terza amawal ; ismawen n yimɣan i d-ittefɣen di tefsut akked wazal-nsen ama deg usejji am fidlɣum d ttwaḥrirt akked yifer inijel aleqqaq i tessen medden i tansyun, am awkken it-id tenna deg wawal-is , neɣ degu sewwi , ladɣa ameqful n jiḥbuḍ d tarrast , d ubazin, imi wigi d yiwet n tgella i ttnawalent tmesdurar s waṭas lawan-agi n tefsut, am wakken id –yella uskasi ar taggara, anda i d-fkan yinelmaden isteqsiyen s waṭas i temkardiyin-agi, am wakken it-yenna Dda lmulud at Mεemmer deg wawal-is :’’ mi ara aɣ-iruḥ umɣar d tamkerḍit i yeddan yid-s’’. iswi n tirza -agi d timlilit d ugama, d tuɣalin ɣer wakal n lejdud d usekfel n wayen yerba umezruy» i aɣ d-yenna uselmad n tmaziɣt B. Brahim .
Abrid yettkemmil ar lemqam n sidi sliman i ibeεden azal 04 ikilumitren, yakan tikli deg udrar tella deg yiswiyen n tirza-agi, imi dinna ara sgunfun yinelmaden, gar yijeǧǧigen.
Ayen yessefraḥen s waṭas di temlilit-agi d afud i d-fkan yiselmaden n uɣerbaz alemmas Kadum Malek n Uqbu,ɣef uqerru- nsen Mass Ahcène Ait Ouali, Aziz Abedlouahab akked yimdukkal-nsen, mkul yiwen s yisem-is akked Mass Oulaid Lyazid‘’ , d usishel n lumur n tedbelt n uɣerbaz Mass Lahlou Saâdi s yisem-is d anemhal n uɣerbaz, mebla ma nettu Zidane Benamara s yisem-is d lεaqel n taddat n At Sellam akked d Benamara lounis s yisem-is d aselway n tidukkla n yinelmaden i d-yefkan afud Meqren si tama- nsen
Tekfa temlilit s ubendayar d ccḍaḥ n yinelmdane di lemqam n sidi sliman, awal n taggara d uwelleh i d-yefka umeddakkel n ugama n tama–agi n Uqbu, mass Amar Madawi iwumi ssawalen (zinga),iwakken ad seḥbibren ɣef twennaṭ
S. M.
