Awal n tayri yeṭṭef, akka tura, adeg wessiɛen deg tmedyazt tatrart. Imedyazen, inaẓuṛen seqdacen-t. Ma nuɣal ɣer deffir ad naf d akken awal-agi yella di ddiq, mluqan-maḍi isefra anda ara tafeḍ bab-nsen yebbi-d awal fell-as. Ger inaẓuṛen isqerdcen asentel-agi di tezlatin-nsen ad d-nebder Cheich El Hasnaoui id d-icleqfen aṭas di tmedyazt n Si Muḥend U M’ ḥend, amedyaz agi d-yennan aṭas ɣef tmeṭṭut d leḥmala.
“Ay abrid yeṛwan tullas
Werɛad yuli wass
Ay teṛwiḍ deg ixelxalen
Asmi lliɣ d aɛeccaq
Rennuɣ timnufaq
Xedmeɣ di lḥaǧa-nni »
Taswiɛt ur teqqim ara akka, tuɣal tbeddel. Aṭas n inaẓuṛen nniḍen, am Cherif Kheddam, Akli yahiaten, youcef Abdjaoui, d-yecnan ɣef tayri. Acku ineggura-yagi hedṛen-d ula ɣef lefṛaq, akellex,…Youcef Abdjaoui yenna :
Igguma wul a kem yettu
Muḥal ad kem yettu
Ay agur umu zzin yitran
Suṛam tugi ad temḥu
Dayen tekcem ger yeɣsan
Inaẓuṛen d-itteglamen iḥulfuyen-nsen bbin-d awal ula ɣef lmektub akka d-yenne Cherif Kheddam
A lemri tifeḍ-iyi lmektub
Aqli am umeslub
Awi yeqlen de kečč-ini
Kul saɛa ixeddem-ik lḥub
Tuzyint imi ar d-tṣub
Zzat-ek ad teqqen lḥenni
Cwiṭ cwiṭ, asentel n tayri yuɣal yettwabdar-ed am wiyyaḍ. Deg taggara n iseggasen 70, lak d tazwara n iseggasen n 80, tekker-ed tsuta niḍen n inaẓuren i yefkan udem amaynut i wsentel-agi di tezlitt taqbaylit. Lounis Aït Menguelette, Matoub Lounes, Cherif Hamani, d wiyyaḍ selqan awal ɣef leḥmala: Yeqwa weglam n iḥulfuyen. Aït Menguelette, netta, yecna ɣef Djamila, “a tin ḥemleɣ », “a tin iɣaben am yetri», “Lwiza”
« Uh a Lwiza
La ttruɣ ula d nek-ini
Sbeṛ i lmeḥna
Kra i yuran ad iɛeddi
Asmi ṛuḥeɣ
Seg imeṭṭi ɛedmen-t wallen
Amzun selbeɣ
Leḥḥuɣ iberdan ɛeṛqen
La sarameɣ
Ussan fell-aɣ ad ṣegmen”.
ɣef lefṛaq, Matoub yesteqsa-n “anwa amdan yewwet Ṛebbi, nnig umaɛcu yennuɣnan», isefra ayagi:
“Eǧǧ-iyi ad nfuɣ
Amer ad ttuɣ
Tekbel-iyi tayri iɛeddan
Gummaɣ ad d-bruɣ.
Texlef-iyi-d ugur aṭṭan
Gar-asen i ttɛummuɣ”
Z. T.
