Moh Achour Belghezli – S wa γer wa : ma mačči d Berrouaghia, d aẓekka !

Moh Achour Belghezli d yiwen gar 24 yimeγnasen n tmaziγt yettwaḥebsen deg useggas n 1980, tadyant yewwin isem ‘’ Tafsut n yimaziγen, neγ Tafsut n 80. ’’ Yenγa-t rrebrab ass 17 deg furar 1996 di Tizi Uzzu netta akked Dalila Dridèche, tarfiqt n lxedma-s. Yella d aneγmas deg uγmis ‘’Le Pays/Tamurt’’ uqbel ad yexdem i yiman-is.

Ass-nni n 17 deg furar 2015 i as-tuγal tejmilt sγur Tiddukla tadelsant Aguemoune n Wat Σisi, taddart-is, si tama n Wat Dwala akked Tiddukla n yineγmasen n lwilaya n Tizi Uzzu. Tajmilt, tebda s usrusu n tmeqqunt n yiseğğigen γef tsebdedt i yellan deg umekkan anda yettwanγa ass-nni n 17 deg furar 1996. Aṭas n yimdanen i d-yusan γer din : imḍebren isertiyen, ineγmasen, imeddukal-is d wid-nniḍen. Usan-d ad ilin γer tama n twacult-is, γer tama n tmeṭṭut-is d warraw-is, Γilas d Nazim.

Tameddit n wass, yella-d usarag sγur imeddukal-is n umennu&gamma,; wid-nni uked yettwaḥbes di 1980 : Said Khellil d Rachid Ait Ouakli i d-yesmektan amecwar n Moh Achour Belghezli asmi llan akken di tesdawit n Tizi Uzzu akked wussan i sεeddan di lḥebs. Belghezli, mačči kan d ameγnas n tugdut d tmaziγt, meεna d anaẓur daγen : yella yekkat derbuka i Matoub d Kheloui Lounes. Γef wanect-a yanna-d Arezki Abbout :’’asmi i t-id-wwin γer lḥebs, rẓan-as akk iḍudan-is. Nniγ-as acimi akka ? Yenna-yi-id, steqsan-iyi-id γef wacu xeddme&gamma,; nniγ-asen d adrabki, dγa rẓan-iyi akk iḍudan-iw s la règle n wuzzal. ’’

Di taggara n usarag, nfures tagnit nesteqsa Mass Khellil d Mass Ait Ouakli γef umsawa gar tmaziγt d yinselmen imṭurfa u ma tella, di&gamma,; tifrat. Nnan-d :

Said Khelli

“ur ttemlilin ara. Tamaziγt tesεa azal n tlelli, n tugdut ; ulac win ara iḥettmen γef wayeḍ. Tamaziγt tmal γer lbenna d ddunit, ma d imṭurfa-agi malen γer laxert, ad aγ-yenğu Rebbi. Yiwen ubrid kan i yellan γur-sen, yella ẓẓur yerna ur yeldi ara wallaγ-nsen γef wayen-nniḍen. Ihi, γef lmizan n tfelsafit, dayen ur neddukul ara.

Ma γef tifrat, d tamεict ara ad tt-yefrun axater ur tezmireḍ ara ad tḥebseḍ amdan ur yettneffis ara, ur icennu ara d wayen-nniḍen. Llan kra bγan ad ak-ḥettmen amek ara tεiceḍ, amek ara tedduḍ. Idles am useğğig. Yenna-d Dda Lmulud deg wawal-is :’’idles-agi am ufrux, ur tezmireḍ ara ad t-terreḍ di lqefs ; idles twulem-as tlelli akken ad yeğğuğeg. ”

Rachid Ait Ouakli 

“imṭurfa-agi ur zmiren ara ad qeblen idles neγ tutlayt-nniḍen. Γur-sen, yiwen ubrid kan i yellan, ad t-tawiḍ s ẓẓur. Ma d tamaziγt, d tilellei n wawal d tugdut u aya ur d-yezgi ara i usenfar-nsen daymi yelha leḥder d uḥezzeb i wakken ur aγ-d-tḍerru ara am yiγerfan-nni inegren.

 Ma d tifrat, ilaq ad nefhem si tazwara wigi bγan nger-nneγ. Ihi, tewwi-d ad nemlil u ad nerr tamaziγt nnig n temsal. Aṭas d amnekcam γleb n wigi, nezmer-asen. Yelha ma nefhem timsal-agi. Ma nuγal γer umezruy, ad rgigin”

Hocine. M