Acḥal i yuzlen n yidamen ɣef tmaziɣt , acḥal n yergazen d yilmeẓyen i iruḥen d asfel fell-as. Deg umussu aɣelnaw n yiseggasn n 40 i d-kren imeɣnasen am Bénai Ouali d Laimeche Ali ad fken amkan i tmaziɣt deg Lezzayer yettnaḍahên mgal Fransa. Seg useggas n 1980 anida yebda umennuɣ sebba-s asmi i iruḥ Mulud Mξemmri ɣer tseddawit n Ḥasnawa akken ad yexdem asarag dɣa ugin-as . Maca inelmaden iɣaḍ-iten lḥal, dɣa ffɣen-d akk akken ad d-sbeggnen lɣiḍ -nsen, ama deg Ḥasnawa ama deg wad ∑isi. Ṣubben-d seg yidurar akken ad ttekkin deg tmesbanit-nni di Tizi Wezzu, dɣa tekker akken ilaq. Jerḥen acḥal , wwin acḥal ɣer usekraf imi leqbayel mmsemyafen ad arẓen wala ad knun ,ur bɣin ara tamḥeqqranit d lbaṭel bɣan Tamaziɣt ad teṭṭef amkan-is am nettat am tutlayin niḍen. Amenɣi d win i ikemmilen . Leqbayel ur rrin ara aḍar ɣer deffir ,seg Mulud Mξemmri ɣer Lwennas Maξṭub. Ass-a ban id isin seg wallen. Yiwen yewweḍ leɛbu Rebbi asmi d-yuɣal seg Lmerruk, di 26 furar 1989, wayeḍ seftutsen-t deg Tata Bunan, 25 yunyu 1998. Wi d wid d-yufraren, wamag llan aṭas n yimeɣnasen i uruḥen d asfel , amedya kamel waḥyun d Ǧaξfer sin-agi d iselmaden n Tasaft xeddmen deg wat yanni, kecmen ɣur-sen ɣer tneɣrit nɣan-ten din. Lḥasun mačči d yiwen i yeɣlin ɣef tugdudt d tmaziɣt. Ineggura d arrac n tefsut taberkant. Asmi tekcem tmaziɣt s aɣerbaz ɣas akken yella lexṣaṣ n yedlisen maca awi-d kan teṭṭef adeg-is. Ass-a, attan tmaziɣt d tunṣibt. D ayen igerrzen yesefraḥen. Yenna-as : «d acu i tebɣiḍ ay adarɣal ?», yerra-as-d : «d tafat ma yefka-tt-id Rebbi» , akken d-yenna Lwennas : ma ulac tamaziɣt, ulac, ulac, ulac, leqbayel bɣan talwit dayen neξya deg ccwal d umennuɣ ,aha ad d-ifrir tagut fell-aneɣ ad nili am nekkni am medden.
Zakia Ben Yahia

