Lmecta d yiwet n taddart seg tudrin n Yilulen Usammer, tama n Uqbu. Seg 1985 d asawen, tuɣal tettekki ɣer tɣiwant tamaynut n Yiɣrem. Tebɛed ɣef ubrid aɣelnaw wis 26 s 13 n yikilumitren.
Deg ugafa n tɣiwant i d-tezga. Zzint-as-d tlata tudrin : ɣer usammer, d tiɣilt Mexluf, At sellam tama wadda ; ɣer umalu akin i wasif, llan Yiɛzunen d udrar At Mlikec. S lbaɛd, taddart, tettban-d teddukkel s ufella n yiwet n tiɣilt, am tuget n tudrin n leqbayel. Ur tesgin ara icuḍaḍ-is, ur teferdaɛ ara am kra deg-sent. Ixxamen-is, ttbanen-d mebɛid, i tmuɣli amzun d adɣaɣ azerdxan s uqermud uzwiɣ, yeddal taddart am tzarbit. Ur tettwali ara tiṭ iberdan yettawin, ama gar yixxamen, ama ɣer lexlawi alamma iqerreb umzayer ɣur-s, d abrid ad yekcem. imir ara as-d-tefk taddart udem-is n tidet.
Taddart tuɣal d axrib
Ixxamen n tura d iqdimen. taqa deg-sen hruran, qqlen d ixriben imi ten-ǧǧan yimawlan-nsen. Yal yiwen anda inub i uqerruy-is. Am wid yunagen ɣer Fransa am wid yeqqimen di tmurt, bnan akk deg uzaɣar. Qqimen-d ala kra n medden, s tmara kan, tekkes-asen-tt tezmert, wanag ḍfiren ula d nutni. D tidet, yewɛer udrar, tudert n tmara ur tufiḍ win ara ten-yedmen d aḥric, ad as-hwun. kra n win yefɣen teḍra-yas am ibariq: ulac tuɣalin. lqella tessalez ulawen.
Kra seg umezruy n taddart
Taddart n lmecta am nettat am tudrin n tudrin n Yilulen Usammer. Tedder kra n tegnatin weɛrit di lqern wiss 16, segmi tugi ad tt-xelles tbzart i Ahmed Ulqadi n tgelda n Kuku , dɣa llan-d waṭas n yimenɣiyen akked d iserdasen n tgelda n Kuku. Ɣer waya, imezdaɣ n taddart n Lmecta, kkin di trad n 1857 deg Yicarriḍen mgal acengu afransis. Yegra-d di lemtal ɣer temɣarin n taddart, mi ara yezɛef akka uqcic deg uxxam, ticki yebɣa kra n tɣawsan, ad as-tin yaya-s :” Aεni tewwi-tt-id deg Yicarriḍḍen?”.
Lmecta d tegrawla n 54
At Lmecta am nutni am Yizzayriyen, xedmen ayen iwumi zemren di tegrawla n 54, ama s texriṭ ama s yidammen: 74 n yimeɣrasen i yeɣlin deg unnar n lḥarma ɣef timunent n Lezzayer, seg wakken yella laman deg yimezdaɣ , imjuhad rran sin yixxamen n taddart d sbiṭar i udawi n yimejraḥ.
Tadamsa Abelluḍ d asafar
Abelluḍ d yiwen n usafar s wazal-is di tudert n yimezdaɣ, ayen i ten-yeǧǧan seḥbibiren fell-as. Zik, deg-s i d-tekksen awren s wayes i xeddmen aɣrum, seksu di talliyin yezrin ladɣa di lawan-nni n trad 45. Ula d lmal, ttaken-as-t d tagella lawan n udfel, ttcuḥun i usaɣur. Mebla ma nettu oxygène i d-ttakent, s waya ilaq tisutwin n wass-a, ad rrent azal i tsufa n ubelluḍ ma ur tent-tezzin ara, ur tent-serɣayen ara . Ar ass-a, mazal imezdaɣ, ṭṭfen di lɣella-agi. Llan wid i t-id-yettawin snuzen-t di ssuq. Llan kra-nniḍen, ttelḥaqen-t d leɛlaf i lmal, lawan n tegrest.
Tigemmi d wansayen “Tacemmlit n uzemmur n Sidi Sliman”
Si zik i tella tcemlit-agi. Yal mi ara d-tawweḍ tallit n ulqad n uzemmur, imezdaɣ n taddart xeddmen lufeq. Yettili ubarreḥ , yal ass n lǧemɛa ttemlilin-d ɣer umraḥ n taddart, ttasen-d anda bɣun ilin xeddmen tacemlit i wakken ad d-cerwen azemmur n Sidi Sliman, ttruḥun d tirebuyaɛ, tulawin leqdent di lqaɛa. S usbuɣer d cnawi. Asmi ara yekfu uzemmur-nni, xeddmen timecreḍt. Ma d zzit i d-wwin saǧawen-tt. Tadrimt i d- wwin, xeddmen s yis-s lecɣalat n taddart , teldin iberdan, ttaɣen tiqebrin, ttawin-d tiliwa n waman… atg.
Ttbiyita n tefsut
yal mi ara d-taweḍ tefsut, imezdaɣ ttemlilin-d deg lemqam n Sidi Sliman, xeddmen ttbiyita, ayen iwumi qqaren lweɛda di kra n temnaḍin-nniḍen n tmurt n leqbayel, ttseddiqen-d medden izgaren, lxuḍra, d yisuffar-nniḍen s wayes ttnawalen seksu. Ma d iswi-ines, d asemlili n yimezḍaɣ akked yinebgawen i d-yettasen si yal tamnaṭ, ttemyusanen, ttmeẓran medden. Yettili ugraw anda ttseddiqen medden, tettili daɛwa lxir sɣur imɣaren n taddart. Ass-a, taddart lmecta, teqqim-d kan i tirza n tukksa lxiq s cbaḥa n ugama-ines, d tamurt n lejdud. Nessaram ad d-uɣalen imezdaɣ-is ɣur-s , ad tili teɛmer am zik-nni.
Brahim Benhamouche

