Ma yella imennuɣen akked ṭṭradat i d-yellan di talliyin tiburin neɣ tura, gellunt-d s twaɣiyin neɣ lmut n yimdanen, ad naf dakken ugur n lehyuf, yeɣleb s uzgen tiwaɣiyin-a imi tḥuz akk imezdaɣ yettidiren deg umaḍal. D acu i d lehyuf ? S wacu i d-igellu? Amek ara t-nessenger neɣ ara t-nessenqes deg tudert n umdan ?
Lehyuf, d yiwen n uɛeqqar i d-yettak ugama neɣ i d-xeddmen yimdanen i wakken ad t-smersen di tegnit n wugur. Awal-a, yella seg zik, d awal i d-yekkan seg tutlayt n ‘’Neerlandais’’ di tmurt n ‘’ la Hollande’’. Ma nuɣal kan cwiṭ ɣer deffir, ad naf deg uwines wis 20, deg useggas n 1909, aslagan yefka azref n ufaris d tnezzuyt n lehyuf , d rray-a swayes i d-ssuffɣen isaragen i d-yellan deg yiseggasen 1961, 1971 d 1988. Ma nɛedda ɣer tewsatin n lehyuf, ad tent-naf bḍant ɣef sin n yiḥricen Aḥric amenzu: lehyuf afessas neɣ ur nqesseḥ ara. Amedya : (Caféine): yettili deg usafar n lqahwa (Théine): yettili deg latay (Cannabis): d win i wumi neqqar “lkif” (Nicotine): yettil deg dexxan akked cemma Ssenf-agi n lehyuf, xas fessusit, maca mi ara yesṭuqqet umdan seg-sen, ad ten-neṭṭḍen.
Aḥric wis sin, d lehyuf qessiḥen. Tagi d tawsit i ttagaden akk yimdanen, d isem-is i d awal-is, ad naf seg-sent cocaïne akked héroïne. Asafar-a neɣ aɛeqqar-a n lehyuf ẓran akk yimdanen, ama d wid i t-ixeddmen, ama wid i t-itessen, dakken diri-t, yettawi-d anagar uguren i umdan s timmad-is akked tmetti ideg yettidir. Tamuɣli-a, tebna ɣef yifukal-agi: Tamezwarut, yessafag leɛqel seg wallaɣ n umdan, yettuɣal am uɣersiw neɣ ahat ugar, imi annect-a, yessawaḍ ɣer umennuɣ, tiwaɣiyin n tenhert, lmut…atg Tis snat, aɛeeqqar-a, yetthuddu tadawsa n umdan imi yezga idux, d awraɣ, tikwal ur itett ara, acku tettruḥu-as lmuna. Tis kradet, yesseɣlay azal i umdan “ xas ma yella d uḥric am yizem, ad yuɣal ad t-nehren medden am uɣyul” Akken i d-yenna Slimane Azem deg wawal-is. Tis ukkuzet, lehyuf, ixellu lǧib imi ayen i d-yewwi wass ad t-yečč yiḍ. Annect-a, yettawi amdan ɣer utɛeddi ɣef yixxamen akked tukerḍa, i wakken ad d-aɣen asafar ara ten-yessersen si tussḍa. Ɣer taggara, i wakken ad d-yili usenqes seg yiɛeqqaren-a di tmetti, yessefk ɣef uwanak d yimawlan ad d-fken afus n tallelt i yimdanen-a s usedwel yelhan iwenɛen, ama deg yiɣerbazen neɣ deg twaculin akked tmetti.
Benmouhoub Houria d Djirou Faiza

