Ayen yura ur t-yecni

Ma yella yakan win ur nessin Lounès, asmi ara yedlu ɣef wayen yecna d wayen yesɛedda n lḥif ad as-yini amdan-agi yedder azal n 100 n yiseggasen. Amek ihi, ur iwehhem ara umdan ɣef ugerruj i d-yeǧǧa ɣas akken yemmut d ilemẓi ! Ulac tamsalt ur yesqerdec, ulac taluft yekbel, yeskfel-d akk ayen akken izedren. Amennuɣ-is d aɣenja di tasilt, yessali-d kullec. Deg uḍris-agi, neɛreḍ ad d-nawi kra n yisefra yura, maca iɛdawen n tudert cleqfen leɛmer-is uqbel ad ten-yecnu. Ihi, di tefsut n 1998, kra kan n wagguren uqbel ad yemmet, yuzen kra n uzabuq i widen yenwan kelxen i yemdanen. Yenna deg usefru nni :

Rriɣ-d nnehta n yefker :

Leḥnana teffeɣ-iyi iri

Qecɛeɣ-tt, d ayen ur d-tettezzi

Imi ulac win inefɛen wa

Nemseɛraq, beddleɣ lewhi

Ɛecqe&#611,; teɛceq deg-i tḥerci

Cebḥeɣ-as d isli i lebda

Ma d kunwi ideg yeqqaz lebɣi

Wi ifuden yeddu ar tala

Kra yecna, kra yessefra, imeslayen-is d wid n umɣar azemni. Ččuren d lemɛun, ssawalen i tegmat d useḥbiber ɣef nnif. Yakk yenna ɣef Ɛebban, yessefra ɣef Krim, yecna ɣef Boudiaf.

Dɣa, yettkemmil deg usefru-agi i d-nebda, ɣef lqima n urgaz, yenna:

Mi iɛedda zzhir n twaɣit

Deg yiziḍ teḥbes tsirt

Jbut-d ad d-yemmir uwren

Argaz alamma lmut tewwi-t

I wen-d-tettban tsenṭit

D wakal wi s-ibedden

Tettzuxxum ɣef tjaddit

Nnif yefsi deg yifassen-nwen

Asmi ara ffɣeɣ si ddunit

Γef uẓekka-w xas serset-ten

Lounès, ad fell-as yeɛfu yerḥem, yedda d ubrid imeɣban. Γas akken nniyya-s tessaweḍ-it almi yecceḍ mi akken yeḍfer ikabaren n tsertit. D tidet, yedda, acku yeḍmeɛ ahat ayen i d-qqaren ad xedmen deg unnar, ad ssuzfen lḥif, ad nfun lbaṭel. D acu kan, s kra n win iwumi d-mɣin wafriwen, ad yettu anisi i d-iɛedda. Γef wigi, yenna deg yiwen n usefru iwumi isemma :

Nemselḥa-d almi d ass-a

Lmeqsud-nwen iban

Kif kunwi d wid i-tt-yeɛran

Tnekkrem ṣṣef n yimeɣban

Tuḥwaǧem-aɣ kan di lbuṭ-nni

Yella uzekka yella uẓekka

Yiwet n tikelt mačči snat

Ur wen-ttɛeggineɣ ara

Asmi ara ken-id-teṭṭef tmaggart

D ayen ihi i-t-yessawḍen yebra i leqdic daxel yikabaren, imi yeḥsa ulac fell-asen ttkal.

Γef aya, yenna :

Yemma i ɣ-icerken temmut

Acu i d-yeggran a xwali

Si tura ay bdiɣ tettuɣ

Uẓar necrek zik-nni.

Lounès, ma nezzi s ayen yecna, ad tɣileḍ yeẓra acu ara yeḍrun yid-s. tizlit-nni : Ass-agi lli&#611,; azekka wissen, d licara n wamek ara yemmet ! yecna ɣef terga, d tidet yeẓẓel di terga. Ula deg usefru-agi ur yecni ara, yemmeslay-d ɣef lmut am wakken yesraḥ-itt tetteddu-d ɣur-s, yenna :

A leḥḥu&#611,; ttagadeɣ

D ayen ad nefleɣ

Anda akken ǧǧiɣ tacriḥt-iw

Tikelt-a deg-s ma brettxeɣ

Ur d-ttensareɣ

Ad ruḥeɣ s lqedd-iw

Ayen akk ɛzizen ḥemmleɣ

Deffir ad t-ǧǧeɣ

Imi d nekk i d axsim-iw.

Tekcem-it tugdi, imi iwala lmut tewweḍ-d ɣer umnar. Netta yettnaɣen, yettqabalen sin yiɛdawen: adabu amesbaṭli yeṭṭsen ɣef yizerfan n ugdud Aqbayli, d yirebraben ibegsen ad xlun tamurt. Tezdeɣ-it lmut ula di tnafa. Ikemmel deg usefru-agi, yenna:

Tarwiḥt atta ɣef ssebba

Ur gganeɣ ara

Ttewḥiceɣ ad d-yeḥḍer yiḍes

Tezdeɣ-iyi lmut tirga

Nnehtat, tawla

Aberḍi-w ay d-iteqqes

Tikelt-a tesɛeb tnekra

Unfeɣ i lmeḥna

Tudert ad tt-id-tesseɣras.

M. Smail

Ttwakksen-d yisefra-agi seg udlis

Lounès Matoub, Mon nom est combat de Yalla Seddiki