Taluft-a tettu?al ?er useggas n 1998, asmi im?aren yellan ?ef uqerruy n temeemmert n Sidi L?ag ?siyen i d-yezgan di tama n Semeun(ta?iwant n Chemini),fkan iger n uzemmur n temeemmert-a i yiwen n ufella? akken ad t-yexdem nsaf. Lameena asmi i yas-ssutren akken ad asen-t-id-yer,netta yugi yexdem-asen dree d ayen i ten-yeggan ad siw?en taluft ?er t?ademt(cree). Deg akken ta?ademt te?kem deg useggas n 2010 akken iger n temeemmert-a i yellan di Butagut tama n ubrid a?elnaw u°26 ad yu?al ?er yimawlan-is,netta ieusa lamer n t?ademt yugi ad yeffe?. Am yal tallit n uzemmur,iqerra n temeemmert n Sidi L?ag ?siyen ssekrayen ayen umi qqaren azemmur n le?bas, tizemrin n “l?uma”ne? tid i d-iqerben taddart yu? l?al yekraten-t win i d-yefkan ssuma tameqrant. Amaynut aseggas-a d azemmur n Butagut(2km idis n Yi?zer Ameqran), i b?an yim?aren n temeemmert ad t-ssekrun i yimezda?. Di snat n t?una yellan di taddart, lesqen lka?e? ideg d-ggan ti?ri i wid i yeb?an ad krun azemmur-a d-yu?alen deg lecrue. Imezda? si tama-nsen,kkukran taluft imi afella?-nni i t-ye??fen yugi ad yeffe?, lad?a imi netta n taddart n Te?rast(an?ul n Chemini), yeqreb uxxam-is ?er yiger-a yesean 5 n yige??aren di tjuma-s, d ayen i t-yeggan ikeccem ?er daxel ittekkes azemmur melba ma iquder la imawlan n lmelk wala ta?ademt i d-i?ekmen ad yeffe? seg-s s leejlan. A?as seg wat taddart i yerran llum ?ef wid i yas-yefkan iger-a i uxsim mebla ma ?ewsen ad fehmen ma d amdan n leali i yella ne? ala,imezda? i?a?-iten l?al lad?a imi xemsa n yige??aren-a ttwa?ekren-d i temeemmert s tidi n lejdud-nsen. Deg yiseggasen n rebein i t-u?en yiger-a s lemeawna n yimezda? n tudrin-nni?en n Semeun akken ad idiren s wayen i d-yessekcam ??elba n temeemmert. “Zik d tiwiza i nxeddem deg-s, nleqqe? azemmur, nettmeyyil-it ttemeawanen deg-s l?aci akken ad awin lbaraka, ma d taggara-ya ttaken-t nsaf yeeni win i t-ixedmen ad yawi deg-s azgen n l?ella ma d azgen-nni?en ad t-id-yawi ?er temeemmert” wa d ayen i ya?-d-yenna yiwen n um?ar n taddart n Sidi L?ag ?siyen ?ef wamek ssel?uyen zik lumur n lmelk-a n le?bas. Ula d axsim-a i t-ye??fen taggara-ya, cehden-d fell-as belli deg yiseggasen imezwura iqam akken ilaq s yiger-a:imeyyel-it, ifres-it yerna yewwi-d zzit ?er temaeemmert. Maca deg useggas n 2001,ixdem-as yiwen seg yim?aren n temeemmert lka?e? n ttesri?(attestation d’exploitation) mebla ma yura deg-s azemz ara d-ibeynen melmi ara yemmet ttesri?-a,aya d ayen i t-yeggan akken ad yessexdem lka?e?-a amzun d leeqed, i syes yetbee timeemmert ?er cree. Yewwi-d s yes ula d idrimen n Sonalgaz i tettak i yimawlan n lemluk ideg teseedda ipu?uyen n trisiti; ?ef wakken i ya?-d-ixebber yiwen seg yim?aren-a” yewwi-d 35melyun ?er Sonalgaz,netta ilaq ad ten-id-tefk i temeemmert”. Afella?-a yesean ta?ennant, yugi ad isel la i nnasaye? n wayetma-s wala tid n yimezda? n taddart-is i t-ye?ran belli yeteedda ?ef wayla n medden. Seg tama-nni?en, imezda? n Sidi L?ag ?siyen ?as ?ran belli l?eq d ayla n temeemmert-nsen, ru?en-as s ?rafa,wa yettwali d leib ?ef umrabe? ad yessexdem cwal,wa yettwali ur teeni-t ara temsalt imi lmelk n temeemmert yekcem di le?bas n ddula. Aya akk d ayen iten-yeggan kukran ad leq?en azemmur-a ?as ma yurew yesse?mae. Ma d im?aren n temeemmert ttwalin aqerruy-is d axebber n yi?allen n yigadarmiyen,wissen ahat ad t-qereen ur ikeccem ara!Akken ad gezmen di rray ilaq taddart ad sen-tefk ttesri?, ar tura lejmae mazal ur tt-yefri. Taluft mazal teelleq.
Mokrane Chikhi
