«Mmaleɣ s waṭas ɣer Muḥya imi yesdukel zik d tura…»

Partager

Xali Muḥ d ilemẓi amedyaz n 33 n yiseggasen s yisem-is n tidet Aouidad Mohand Ourabah, d mmi-s n taddart Iger Σemran, i yettafaṛen lɛerc n At Ziki, agezdu n Tizi Uzzu, di tmurt n leqbayel. Deg ayyur n tuber 2018, yessuffeɣ-d aḍebsi-ines amezwaru n yisefra s uẓawan iwumi yefka azwel « Asalu n Tudert » ɣer teẓrigin AFRICA.

Aɣmis n Yimaziɣen: Deg tazwara, ini-d i yimeɣriyen, anwa i d Xali Muḥ ?

Xali Muḥ: d yiwen n yilemẓi n tmurt n leqbayel, d yiwen i iḥemmlen tamedyazt. Iḍfer abrid-is s lebɣi-is neɣ bla lebɣi-is deg usirem akken ad tettwaḥrez tutlayt-nneɣ akk d uẓar ansa i d-nefruri.

Amek i d-tufiḍ imanik deg unnar-a n tmedyazt ?

tamedyazt akked tira, d ayen i bɣiɣ si zik. D acu, ɣas akken ul d wallaɣ, ččuren, meεna iles yeggugem, amzun nnqedwan yimeslayen, ur yufi amek ara tten-id- yini. Asmi zrin yiseggasen, ṭṭuqtent tedyanin akked tlufa. Yuɣal yefsi-id ugris-nni i yi-yesggugmen akken dɣa awal yessawal i gma-as, asefru yettawi-id wayeḍ.

Anwa-ten yimedyazen i ɣer temmaleḍ neɣ iɣer i d-tettagmeḍ ?

ḥemmleɣ tamedyazt taqburt akked wid i tt-id-yeǧǧan, am Si Muḥ Umḥend, Yusef Uqasi akked d Cix Muḥend. Acu kan win uɣur mmaleɣ s watas, ama di tira neɣ di tmedyazt, d Muḥya, d yiwen i yessemlalen gar zik akked tura.

Amek armi d aḍebsi n yisefra i txedmeḍ mačči d ammud ?

imi walaɣ timetti n wass-a, ur tɣar ara s waṭas, gren akk deg wayen-nniḍen yerna, ɣur-s nekk d yiwen i iḥemmlen ayendin aẓawan, dɣa dayen i yi-ǧǧan, ad xedmeɣ isefra-inu deg uḍebsi, ɣas zriɣ, ad afeɣ ugar n yiɣeblan deg ubrid agi. Maca, ttxemmimeɣ sya ɣer sdat, ad xedmeɣ ammud n yisefra.

Awal ɣef uḍebsi-agi, ma tebɣiḍ ?

Wagi d aḍebsi amenzwaru i xedmeɣ. Ad tafem deg-s 08 n yisefra, yal yiwen s uẓawan ines s yizwel-ines. Ma bedreɣ-d gar-asen Times, Asalu n tudert akked Temεayt-iw…d wiyaḍ-nniḍen. Skelseɣ-t deg ustudyu SAMY ɣer Dda Ali Togoli. Isefra i yellan deg-s, d ayla-w merra, ma d aẓawan, llan wid i d-iga Madjid Kouloughli.

Ma tzemreḍ ad d-tefkeḍ tamuɣli-k ɣef tfaskiwin i d-yettilin ɣef tmedyazt di tmurt ?

Tifaskiwin i d-yettilin, dayen yelhan, i wakken ad taẓ tmedyazt-nneɣ ɣer sdat, rnu ɣur-s, d ṛṛeḥba anda ttemlilin yimedyazen n yal tamnadṭ, nessaram ad ṭṭuqtent

Amek i tettwaliḍ aswir d yimal n tmedyazt taqbaylit ?

Aswir n tmedyazt-nneɣ yettnerni. Ugar n tikti, imedyazen, wwin-d isental i d-yefkan tafat. Tella daɣen kra n tlelli, ɣas ma deg wallaɣen kan i tekres. D acu kan, yal amedyaz, yesεa tiferni akken ad t-id-yessuffeɣ.

D acu i d uguren i d-yettaf umedyaz Xali Muḥ deg unnar ?

Tidet kan, nekk d wallaɣ-iw akked tmedyazt-iw, ulac uguren. D acu, i wakken ad taruḍ ammud neɣ ad teskelseḍ aḍebsi d aɣbel s timad-is, ama d idrimen neɣ timusniwin. Ad d-iniɣ kan, yal ṭṭrad, ilaq-as llḥerj-is.

Ahat yella kra n usentel-nniḍen i tebɣiḍ ad tmeslayeḍ fell-as ?

Zik ttaruɣ i nekk d yiman-iw, tura yezzi-d wass, suffɣeɣ-d aḍebsi anda ḥedd ur yebni fell-as. Imi ẓriɣ, ad nesrifeg akk si ddunit-agi. Ɣef waya, nniɣ-as ad neǧǧ kra, limmer ad d-iniɣ ahat yemεen, yis-s ara aɣ-id-ttmektin wiyaḍ.

Awal-ik n taggara s wayes ara nessali tadiwennit-a ?

Di taggara, tanemmirt-nwen imi i d-terram tamuɣli ɣur-i. Tanemmirt i wid i yi-d-yeslan d wid urǧin ur yi-d-yeslan. Tanemmirt i Dda Akli Mouhoubi, Dda Rabaḥ-nneɣ d Dda Amar akked twacult-iw. Mazal lxir ar sdat, akken yeqqar Muḥya.

Yesteqsat M.A.

Partager