Asḥisef yurew-d nhati. Nhati uɣlent d abbu yewwi waḍu deg igenwan akken ad yenced asigna n lemḥan. Mačči d izli n yegafuren i d-yeɣlin seg wasmi yeffeɣ Lbacir Lezrag ɣer udrar. Uzlen waman ɣef wakal zdin liqa n wass-a ɣer tin n yiḍeli. Win yellan d ameyyaz yesla i tiqit mi d as-tenna weltma-s acu akka iṣaren? Ayen later n wid iɛadden ttwaṣfḍen? Ayen temḥa tira di zmam? Ayen tesbur tasusmi “ Tala”? Win yettmeyizen yesla i tmiqwa mi nannt anwi d abrid a ay abrid? Amek i d amek–is ay amek? Ungif ma yeserwet ijemɛed akerfa, abhim ma yekrez , yewwi-d teyerza n walɣem, amdan ma iɛemed, d ayen ɣef yeldi tawwurt ara yerfed.
Gar awal akked umeslaya, nesla i wawal yenna: Inni-as i Lbacir Lezrag seg asmi i teǧǧîd “ Tala” kra ur ibeddel. Am akken tella tt-mazal tella ɣer ass-a. Deg imudeɣ id as-d-yezzin simmal ttnemḍaren yilfan n tezgi. Iḍaren yettawin deg ubrid yulin d asawan neggin d idamen ddaw ibecmaqen . Tideray i d-yekkan gar leqrar akked tiselbi ḥṣu kan mazal ksent. Irkasen , yettu ufus ad yexdem, ur zmiren ad ḥudden iḍaren. îḍaren tewweḍ tifidi s-iɣes yefeɣ-iten wafud d awezɣi ad ṣiwḍen ba-nsen ɣer miḥlal. Inn-as i Lbacir Lezrag Irgazen n Tala mazal zedwen ddew iɣerban n lxuf. Mazal am zikk ttergigin yal mi ara d ɛaddin ṭṭeman. Cwami id yeǧǧa deg-sen Belɛid mazal qazent di ṣṣura. Gar lkif akked uɛakaz lxetyar werǧin yelli: d jiḥ neɣ d lmut, d kennu neɣ neffu yiwen ubrid ur iwulem. Teɛdda ṭelqa di tisegnit. Deg ujaɛbub teffer tnefsit. Yetṭɣaḍ Lbacir i teddun deg iberden yeserwalen lhiba ɣef ul. Yettɣaḍ kra n win yellan d-amusnaw mi ara temderkal tmusni-s ɣef iwudcen n ustehzi. Irgazen n “Tala” ɛabben ddel, rant di twamusin, jemɛent deg ikufan, nutni ḥaren adaynin. Meɛna acu akka yeswehmen Lbacir? Aɛni ur yeɛqil-ara taddart n Tala? Yakk d netta-t i d netta-t! Muqel a Lbacir lezrag ɣer tura Da Moḥand mazal d aɛrur-is i d-tasadart ɣef acu tallin d asawen widen yebɣan ad yallin, widen ireɣben leɛli! Muqel à Lbacir yakk Ṭayeb mazal yesergagay irgazen deg tejmayɛit, mazal yesufuɣed nhati deg tgarjum n tilawin yal mi ara d yeḥlali! Ur yelli wacu I ibedlen a Lbacir. Am zik, am tura . Widen yenumen tasusmi mazal susumen, widen iɛarken di ddel mazal la ɛarken deg-s, widen yettnawalen timurṣad mazal la ttnawalen-tent. Muqel a lbacir am zikk am tura iḥazazen mazal ṭṭfen tasga ma d imcumen am Ɛali wa yenfa wa yenejla . Ah , fehmeɣ tura! Tecqa-k liḥala n Feruja! Ih d tidet, tura Feruja telsa lḥijab…mačči ala nettat a Lbacir ula d Sekura daɣen…. Akka isen- sfahmen! Acu tebɣiḍ a Lbacir lḥijab nnan-d lwajeb! Teɣli ṛuba? Terka timeḥremt? Asaru tewwet-it tkikuct ? Awah laqaq wul n imusnwan am Lbacir, yewet-iten taglal dayemi ttnadin deg yimi n uzrem tisudan! Inn-as Lbacir Lezrag lqum izedɣen deg « tawrirt yettwattun » leqrar-is ad yeblaɛ deg immi n tagut. Am nutni am wid izedɣen deg iɣil n zzman yiwen ujenwi iten yezlan. Tekes-asen-tt cfaya. D “Menac” neɣ “Furulu” d “Murad” neɣ d “Aɛli” yal wa taneẓruft deg yehmel yixef-is. Yal wa lmuja i t-yewwin, yal wa anwa adfel i t-yeseɣlin. Da Muḥend teɛraq-as taqbaylit , yuɣal i tettel wawal deg immi-s mi ara d yemslay deg tejmayɛit. Arrac n taddart snan neɣ lemden telɣa nniḍen. Gemrend am irẓazen di tebḥirin n lebɛid azegḍuf acku nwan s uzegḍuf ad teww tasfurutt. Ziɣemma d timqafelt! Deg igenni n Tawrirt yettwattun win yukin d ameɣbun, win yeddan deg zedwa n wurar deg ul-is d ameḥzun. Ur yemgared win yeẓran ɣef win ur neẓri. Anda teddi-ḍ ala “ aḥlil” i-izehren deg imezuɣen. Yelha lɛafyun i tatut. Yelha uɛakkez i usenher!
Inna-s i Lbacir Lezrag fiḥel anadi aṭas. Ideṣ iḥuzan lqum d-iḍes aḥeqqi. D-iḍes ur teḍfir tanekra. Ticraḍ ɣef teglimt n tlawin yal yiwet acu n ineẓman ɣef id tettawi. Kemcen wudemawen n tullas. Abrid tuɣ terbaɛt n Ɛamiruc ttun-t iḍaren d-isgassen aya. Tettwattu tawrirt am akken yettwattu ubrid n tirugza. Di later-is yemɣid leḥcic yezuzunen allaɣ. Lɛafyun igemu am yir lɛecba, mi yeḥdem yettawi-d abbu iraglen tafat ɣef yiẓri . Ur ilaq ara ad yewhem Lbacir ma yenuɣni ujawaq di tasga. D yir aḍḍu id yettṣudun deg jeɛbub-is. Anza id sufɣen tifla-s yettmeǧǧid ɣef lqum yettun taqbaylit-is. Yettmaǧǧid ɣef lqum yeran iḥiqel d ṭamen, yerran isɣi d lamin. Yelha yiḍes , izuzun laẓ igeẓmen deg iẓermen. Yelha yiḍes yettara ttra ɣef icenfiren yerɣan si fad  ,; yettazen ṣṣber ɣef yulawen ičaḍen anecraḥ!
Inni-as i Lbacir Lezrag , ad yeddu di later n Murad. Tira tefsex ɣef telwiḥt , smax yurad s yir aman. Ileɣman yettɛabi umucaɣ sersen tagecrirt ɣef yijdi. Rwadi n ṭunubilat id yekkan si Rrus neɣ si Marikan mḥent talwit ɣef udem n ṣeḥra. Idurar n ṛmel wahmen anwa akka yeswan adif-is yellan s ddew tmurt?
Ɛadden yir iḍaren di tneẓruft, xebcen iẓra yellan d inigan n yiḍeli, yellan d lumayer n uzekka. Lameɛni azekka yemmut uqbel ad yekfu wass-a. Teṣɛab tmattent berra n “tawrirt yettwattun”. Inn-as i Lbacir Lezrag : xas netlef deg yir azabuq, xas yenfa ixef yedda sebɛa qamat di lxali, lmut-nneɣ deg tawrirt i nḥamel aɣ-id tesami. Ixef –nneɣ yugad lmut n ugemaḍ. Yugad Lmut n leɣerba. Yugad akal abarani. Ixef-nneɣ yessen anwa id akal-is. Amcum iɣ-yensnejlan d yir “ Nekk” yemsebḍan d yiman-is. Inna-s i Lbacir Lezrag, mazal yesfruy Si Muḥend u Mḥend ɣef leqwada n ccifan. Inn-as mazal yettnemḍer deg iberden , yettbdedd tawwurt tawwurt amer tidet yenwa ad tt-id yinni. Maɛna ur ilaq ara ad yewhem Lbacir ma yella ɣef umanar n tawwur i t-id ttaren ass-a! Ur ilaq ara ad yewhem ma yella ɣef tidet lqum di “Tala” la ireggel. Ur ilaq ara ad yewhem ma yuffa-d amedaḥ qirb ad yuɣal d afareḥ. Leswaq tura ɛamren d-isufar id yettawin leɣrur. Kra yellan i teddu s teqfilin. Asefru deg tijaɛbubin yemxundaq sser-is. Lɣiḍa Tekkes-as nnuba i ujewaq. Ɣef yir aḥiḥa yegrareb wawal. Ahat dayemi ass-a cwiṭ nɛedda-fell-as, ma d aṭas-nni ziɣ nesurf-as. Inn-as i Lbacir ur ilaq ara ad yawhem ma yella deg a deg adrar n nnif la katen agejdur at nnif. Inna-s i Lbacir Lezrag di “Taqa” yella uxewni. Wissen kan ma mazal “Taqa”. Ccix ahat la d yettwali, ma d Muḥend ur iban melmi akka ara t-nner d nnbi ? Inn-as i Lbacir deg asmi i –iɛedda Ɛamiruc later n uṛumi ur d-yegri. Ayen akka yensa lferḥ-ihi ? inna-s i Lbacir xas yenfa urumi ssem-is yeqqim d-imezgi. At Qasi xas ma trab fell-asen , lhem deg-nneɣ yettɛaṣi. lhem xas deg-nneɣ yettɛaṣi, ɣef yiri d nekni it-yerran d tiyersi. Inn-as i Lbacir: taqcict-nni ibedden ɣef ṭṭaq xas d leḥbab i tectaq, ddwa id as-id newwi d lefraq. Akka i d lqanun di Tala. Kif-kif –it ula deg tawrirt yettwattun, deg iɣil n zzman. Nettega lɛaz i ungif , nettekes azal uḥdiq. N-bennu lemqam i wamcum, nettɛabbi i lmumen ahdum. Yuɣal win yeṣɛan yiwen, yettaggad kra yellan d yiwen. Inni-as i Lbacir imi taẓalit tezwer tidet, ur wahem-ara ma teḍḥad tidet d tadla tferett! Inn-as deg iberden yesawnen, akal imeceḥ idamen. Iseflan lhan , ḥamlen-ten at Ṛebbi. Amek akken teḍra d mmi-s n-uẓawali? Mi yenfa a t-nettnadi, mi id yejba nenna-as d lhem kan id aɣ-id yewwi. Ass-a ilfan ur qimen ara di tezgi, kecmen ɣer gar leḥwari, ḥaran tesga d lkanun. Acu id yeqimen di tcacit d aqaru yeǧǧa walaɣ, acu id yegran d tifuḥlit d imeṭṭawen ɣef timedlin. Ɣef tmenṭac i ttwagezmen di lɛac. Ur nefriz d ṣyada n yimcac neɣ d ṣyada n warrac. Hum u ɣum, yakk Ṛebbi aɛziz labṣel qareḥ! Inni-as I Lbacir Lezrag taqbaylit tebḍa d-leṣfuf. Deg tawrirt yettwaṭṭun yal yiwen yesmenyaf tin-is ɣef tin n wayeḍ. Kecmen yinzan di tɣarɣert, armi zzan lemɛun ɣef yiɣil yezzan. Ɣef times i yeknef lɛafyun armi d-Akli s timad-is i yefkan aɛekaz i wid iɣ-yettdulun. Akka i yella lḥal di mkul zzman, aɛrur yelha i uɛebbi, Akli yelha asen- ɛabbi. Ulac awal ulac ssin lewṣf d lewṣif xas taglimit-is d tecebḥant! Ayen ihi tikli di tẓegwa ur nesufuɣ ɣer lmerṣa n tirugza? Ayen aciri tura mi yuɣal wawal d-asmiri? Ayen urif ticki iḍuḍen zemren ad sewwen lexrif? Ayen aɛbar di tefsut, ticki znad yella gar ifasen n umiɛruf? Inni-as i Lbacir Lezrag abrid n Ɛamiruc yedreg, nmara yejmaɛ yixef ma drus ad tesdegdeg. Inn-as i Lbacir Lezrag, tura dayen At Ṛebbi ur d cligen di ḥedd. Lewliya ur nnuden tamurt, tamurt ur tezmir i cwal. Gar uɛakaz akked lɛafyun awid kan ayen s wacu ara yedhu ṛṛuḥ . Ixef yemɛabaren d tikta, fka-s ad yeẓṭel tinni-as yeɛya. Ihi inni-t-as i Lbacir Lezrag ula ik yewwin, sers aberad ɣef lkanun tinni-ḍ-as lbarud yeduxun!
Ait Slimane Hamid.

