Uma sriɣ i zzman ucmit

Uma sriɣ i zzman ucmit. Yesɛab, tikwal, ɣef umdan akken ad yendekwal ɣef twaɣit deg yegger yixef-is . Tulya n wallen ɣef liḥala tunḥist deg yeblaɛ « Nekk » ines, tetterwe d izli n icarigen, tettawid izumal n iɛawiqen i yixef-is . Amdan ma ifatt iger deg umqyas n-umcebal netta d yiman-is, yettaf timadit-ines tesmirejdiḥ ɣef telqa yelwan. Wissen a tezger ɣer leryuf n talwit neɣ ad- t-deqqer ɣer ilesawen n ijujaḥ n tmes yettganin irri-s. Wid ijerben tiɣersi n yimanakked dicerig n yixef ẓran amek yega ugrireb deg igudar ur teḍfir luḍḍa. Sseba yeqnan iri ɣer facal, d tijugha- n « Nekk » deg yir tizuraz. Yal accudu yettuɣal tiyersi, yal tiyersi tettẓeyir ɣef ṛṛuh . Di tebḥat n lemḥayen yettuɣal umdan d ifer yesdelwiḥ waḍḍu akken a t-yezuɣer ɣer timedwa n leflas. Lḥir neɣ ṣṣber ur l in d isufar ara iɛetqan amdan yegren deg ujeɛbub n ddiq. Di tignatin yecba tigi ula d-uzwu yettili kan d zyada n ṭṭiq, d asafer i yernun lxiq i turin. Mi yenneḍ lweɛd ɣef yixef, yettḥitil yiman deffir wawal, amer s wawal as yegzem i cced-as awal : 

A wid itt-yettedεan ɣef waman 

I yixef ma ad yerεiεec ? 

Iṭij deg igenni yeɣman 

Yeswa-ten mebla askerwec 

Xas yeɣba wayen yellan 

Wis ma s leɣẓaẓ d ukerrec 

Ma d nekk idehmen ussan 

Yeqqel-iyi unadi d asfedwec

Nadi neɣ qqim 

Wali neɣ anef 

Innig deg ubrid n-ttexmim 

Hat d asxuref

Lkil imal ɣer tama n letlaf. D tiwwura-nni yeldin yiwwas i yuɣalen medlent yiwwas . D -iberdan-nni yettawin nniqal, i yuɣalen d lḥebs daɣen. Izenbilen ɛabent tuyat &nbsp,; seknent ljehd ɣef ljehd-is. Allen yettnadin tifrat, ttwalint kan taɛajajt n tikerkas. Yewɛar wayen yellan deffir lemri . At rebbi begsen ɣer ṛḥil ! Wid yettwalin faqqen s teɛabga tettmil. « Nekk », yesnan timeqwa-s ɣer uzrar n- nhati akked usḥisef, yettlaweḥ am uɛaṭar di texliǧin n ṣṣura. Tedṛa yid-s am uɣersiw ḥabsen leṣwar. Tehri ay akken te bɣu tehraw, tettban tedyaq ar ul ɣef acu senden wurfan . Imurar n-ineẓman ẓemḍen ɣer tumert qafren ula d ṛih-as. Di yal reḥba di yal tamḍiqt ttgalen deg-s amer ad tenunet. Ɣef yiles yuzel umajed . Tadwat telha i tusda n lemrar. Imru ihegga i nsix ɣef aglim. Yezdi wawal ɣer tira, tezdi tira ɣer imeṭṭi , wi cqa ma zelgen yifyar : 

Taɣart n weglim tewεer 

Ay at usekud yettwalin 

Temuɣli teɣza lebḥer 

Tenneḍ-as i yigli akkin 

Aslaf mačči d asteɣfer 

Ljiḥ mačči deg teḥdayin 

Win yesεan lhiba ad teṣṣer 

Wayeḍ yedda d tiryalin

Illi-k dagi 

Neɣ illi dihin 

Ayen yakk yeḥbes yiẓri 

D tixnanasin

Tagalit nned-is d aseḥnet. Limin axṣim-is d ndama. Anwa iḥulfan s isuɣan n uɛaqa ɣef mjajin yiɣuraf. Win yewten yeẓra, win yettewten yeḥṣa, ma d win ur newit yeḍḥa-d yestufa i tuzma. Ur yeɛwij umger alarmi yeẓra acu ara d tesukes tizelgi-s. Limer tikarac d leḥmala, assuden ad yeɣbu isem-is. Limer assuden d lfetna, tayri a ttesenger iḥbiben-is. Tuttriwin am igafuren ḥalsen-t ɣef tidmi n « Nekk » yeṭṭef uweṭṭuf n bubarak. Azrar yesnin tiɛaqucin d ṭelqa i d-ufal-is. Ma ifat yendaq, ur telli tɛaquct ara yeddun d weltma-s. Ma ifat ɣlint, agrurec-nsen-t d yir netta. Akka i teḍra d yixef yebḍan d iftaten. Yal aftat anda id yegra. Ṛṛuḥ aten-yezdin yulwa. Mi yemɛaber « Nekk » akked « nnek-is » ttefgent tawliwin am akken ttefgen yifeṭiwjen ddew umɛanfer n tanica akked tayeḍ.

Ay aseknef id-ileḥun 

A leɣban ɣef tmizar 

Zzit iɣunzan aḥḍun 

Yesmirjiḥ ɣef lεinṣer 

Ma cehwan-tt wid id- iqeṭṭun

S ṭmaɛ is-ggan sser 

Yensa lebɣi yedduxun 

Targit yid-s teferfer

Ɛebbi neɣ anef 

Ruḥ neɣ uɣal 

Ddunit tecfa ɣef useglef 

D timcukal

Yenudem naddem, yettu tirza ɣer tanafa. Yendem yiḍ , ibeddel targit s lfetna. Yestehza uṛaǧǧu, yerra timerjiwt d akeṛfi. Tettkufut rehba deg ul, terra lwaḥc d amsaɛef. Yuyzag ɛeggu di tasilt, yerra asetɛfu d iraggen. Yenqleb cci ɣef cci-s, yeqcem am tbuqalt d- iceqfan. Deg urawan n wulac , iɛalaq « Nekk » berra n yixef-is. Yemgared netta d yman-is. S neqma neɣ s nmara yerkeḍ isekilen i-ijemɛen isem-is. Di tzegwa yeẓḍan, yemḥa tugga ijemɛan lliqa-s. Anwi i d-kečč a « Nekk » ? Anwi i d-kečč a « Nekk » yeɣunzan bab-is ? Ungif ma yefka-d ddwa, ay uḥdiq ḥader iman-is. Amusnaw ma yefka-d ssem a yurẓin deg-s nfaɛ-ik. Igarwan n tatut d agni ur nesɛi tilist. Amencuf mi ad iɣeraq, di reḥba deg ay sewaq xas illi-k d amnafaq. Tasa werǧin tettmel abrid, nniya d tegelzimt ma din tesneḍ.

A tagelda n tatut

A tiɣremt n lemḥayen 

Ma yettinit yixef n tmeṭṭut 

Yules-d lebɣi mertayen 

Win yenwan teddel-it tagut 

Aman fell-as i maren 

Win yenwan yeffeɣ tagut 

Aman di tfekka-s kkawen

Xiḍ neγ seɣres 

Sizdig, simes 

Lxiḍ anda akken yeqres 

Din i teḥbes !

Awal, xas ma yemer, di lbeḍna-s iɛebba aciri. Awal , xas ma ur yettmel, ɣurek ad tejɛleḍ d asmiri. D ticraḍ i yeggan aktay i twenza kerzen lesnin. Di lyafuxa i –yesers zzman tilufa-s. Deg ixef n yixef-is yessen umdan amek ara yeseɣras ṣṣrima-s. Ulac rebg i win i t-yuggin, ulac lqid i win yettagin. Axṣim ala win id yefɣen deg udayinin, wama asenan ɣef yiḥder n ukarmus , ma ur rat yezwi uqarac, sallen-ik ay aḥbib anwa ara t-id yeseɣlin ?

Ait Slimane Hamid