Yusef Abǧawi – 23 n yiseggasen segmi yemmut

Ass n arim iɛeddan 28 deg waggur n tuber, i d-zzin 23 n yiseggasen ɣef wasmi i teɣli yiwet n tgejdit n ccna n teqbaylit, wagi d Yusef Abǧawi. Ɣef teɣzi n umecwar n 35 n ssna n lfen, aṭas n temsal iɣef yecna, gar-asent dɣa taluft n tayri n tallit-nni icebḥen i d-yebder deg waṭas seg tezlatin-is, maca yerra lwelha-s ɣer temsal-nniḍen am temẓi, asirem, tudert d lɣerba, leɣder, nnif akked lḥif. Yessuli tizlit tazzayrit s umata d teqbaylit ladɣa ɣer uswir ifazen, yecna s yiman i as-yettunefken sɣur Rebbi. Yedder tudert-is s temsarit (simplicité), iḥemmel wiyaḍ akken i t-ḥemmlen, yerna yella yettwaɛzel sɣur wallalen n taywalt d tiliẓriyin n tmurt-is send d seld tamettant-is.

Aṭas n wassaɣen i t-yezdin d yinaẓuren meqqren n tezlit taqbaylit di lɣerba, aṭas i ccnan akken deg leqhawi n Paris, netta d Sliman Ɛazem, Salaḥ Seɛdawi, Akli Yeḥyaten, Kamal Ḥemmadi d wiyaḍ. Yusef Abǧawi, s yisem-is aḥeqqani Ɛelyuc Muḥend Areẓqi, ilul ass n, 16 duǧember 1932, deg taddart n At Ɛelwan, taɣiwant n Ukeffadu. Am netta am yilmeẓyen akk n tallit-nni, yekker-d s leḥmala n lfen, yekcem-it ɣer wul akken d ameẓyan. Deg useggas n 1947, yefka-as Ccix Ṣadeq Abǧawi tagnit akken ad d-iɛeddi deg yiwet n tedwilt deg umaṭṭaf, dɣa d ayen i as-yefkan afud ad ikemmel, u ad d-yessuffeɣ tasfift-is tamezwarut deg Lezzayer tmanaɣt, aseggas n 1958.

Syin yekcem ɣer terbaɛt n Ɛemrawi Meysum, d amẓawan imi yessemras akken iwata allal n umundul. Yezger ɣer tmurt n Fransa, akken kan i tendeh tegrawla. Din i yekcem ɣer terbaɛt n Farid Ɛli, anida i gan ddeqs n tuzzyiwin deg waṭas n tmura n Lurup. Mi tefra tegrawla, yekcem-d tamurt-is, yella d amasay n terbaɛt « Variétés kabyles » di rradyu tis snat armi d aseggas n 1969, dɣa yuɣal ad ikemmel tudert-is di tmurt n Fransa.

Yessekles azal n 46 n tezlatin

Yeǧǧa-d azal n 46 n tezlatin icebḥen iweznen seg ugerruj n tezlatin ur nettemḥay seg yidles d tẓuri n teqbaylit. Gar tezlatin-is icebḥen ad d-nebder : Tiṭ d wul mxaṣamen, Ɛuhdeɣ-k, Ḥuriya 1969. Yegguma wul 1972. Aḥlil ma netbeɛ-itt akka, Qqim kan qqim 1989. Taneggarut-a dɣa d tajmilt i Lwennas Meɛtub asmi yettwawwet s rrṣaṣ deg 1988. Ula d Meɛtub seg tama-s yella iḥemmel nezzeh Yusef Abǧawi, dɣa yexdem fell-as tizlit « Armi glalzeɣ i faqeɣ », asmi yella Yusef Abǧawi d awḥid di sbiṭar yuḍen, ula yiwen seg wid i t-yessnen ur yesteqsa fell-as. Mbeɛd yiwen n waṭṭan iḍulen, yewweḍ ucennay leɛfu n Rebbi yiwen wass n lexrif, deg 28 tuber 1996, yettwamḍel deg taddart ideg ilul s uneḥḍur n waṭas n yimdanen i d-yusan ad as-rren tajmilt taneggarut d ddeqs n yinaẓuren iqdimen i t-iwalan i tikkelt taneggarut.

Khaled Achoui